Crónica dunha viaxe / 10 Calatayud – Calamocha
Despertar en Calatayud foi a asunción de que as augas ían ó Mediterráneo, vía Ebro, de que o fin da viaxe xa estaba máis cerca do que o comezo, cousa polo demais xa cumprida días atrás. Tamén foi a da omnipresenza xa das canles agrícolas, que se deixaran ver xa no Bierzo, pero que aquí fanse, a máis de omnipresentes, imprescindibles.
Esta etapa é a dun encontro casual, e polo tanto inesperado, con outro galego en bicicleta facendo unha ruta, Pedro, de O Barqueiro. No seu caso, de Salas de los Infantes a Segorbe, boa parte por vías verdes, en particular pola de Ojos Negros. Cheguei cabo del cando estaba á beira da estrada consultando o móbil, a uns vinte quilómetros de Calatayud. As alforxas na bici delataban un longo recorrido, preguntei se necesitaba algo. O acento díxome dunha persoa achegada ó noroeste, pero aínda houbo de pasar un momento de cháchara para constatar a nosa proximidade xeográfica. Un tramo xuntos ata Montón, un café, e unha amizade para o futuro. Volveríamos a vernos, xa a propio intento e non só para comentar a viaxe, en Teruel, e dun xeito máis curto, en Segorbe, na fin do seu recorrido. Polo momento.
Comezou a etapa cedo, pero non tanto, xa con certo relax ó ver que me sobraba tempo para o día que quería chegr a destino. Á saída de Calatayud tiña marcada unha vía verde, e por ela me encamiñei, deixando á miña dereita e detrás o ser desta vila: dende o antigo ser, cos castelos dominando a entrada ó val dende Castela, e máis aínda, ó lonxe, a antiga cidade romana de Bílbilis (de onde ven o de ‘bilbilitanos’ para os habitantes da vila!), ó máis novo pulso vital, como nó de comunicacións simbolizado polo tren.
![]() |
Calatayud, do novo ó vello. |
Pronto tiven que pensar noutras cousas: a vía verde remataba abruptamente dando nun camiño de pedras de difícil viabilidade para a bicicleta con alforxas. Tras tentar unha saída cara adiante tiven que achegarme case de xeito perpendicular á estrada para seguir o camiño.
Con subidas suaves pola estrada, fixeime máis no cambio de construción ó pasar a Aragón. Non tanto nas casas, vellas de adobe tamén, ou novas, cun estilo máis uniformado entre diversos lugares, senón en cousas como igrexas ou fortalezas, cun típico estilo ben diferenciado entre o que se ve nestes vales e os casteláns.
![]() |
Construción aragonesa. Ver o detalle da torre, Montón. |
A estrada transcorría entre penedos e terras erosionadas á miña esquerda, e terras de regadío no fondo do val do Xiloca (Jiloca, tributario do Jalón), á miña dereita. Ó ir ganando en altitude, as pendentes e as mostras da erosión eran menores, e tamén a fertilidade das terras adicadas a froiteiras, que xa comezara a ollar antes de chegar a Calatayud e que seguiría vendo ata as proximidades de Teruel, ó día seguinte a este.
![]() |
Canle á beira dos campos. |
O rego é necesario, pero hai terras próximas ó río que non parecen ter moita necesidade del.
![]() |
O Jiloca e os frutais. |
E despois de Montón, o porto que me anunciaron o día anterior, Villafeliche. Tendo en conta que marca 845 msnm e que se parte duns 680 msnm (Calatayud, 530 msnm), iso implica que o porto é pequeno para os patróns de todo o norte, e tempouco con ramplas moi inclinadas. Cando cheguei arriba, pensei que me tomaran o pelo o día anterior ó anunciarmo. Logo cavilei que non, que un xeito diferente de ver o entorno.
Despois de subir Villafeliche, chaira e pequena baixada ata Daroca, con parada e refresco mentres tomaba nota da porta da muralla a uns metros de min. Antes, unha pequena volta convenceume de que era un dos puntos que me gustaría volver visitar más adiante, máis en plan turista.
![]() |
Porta Baixa da muralla de Daroca. |
Pouco despois de Daroca, o límite de provincia e entrada en Teruel, a oitava provincia tocada (Lugo, Asturias, Lugo, León, Palencia, Burgos, Soria, Zaragoza, Teruel), xusto no km 211 da N-234.
De Daroca ó destino do día, Calamocha, subidas non moi grandes, e unha tarde doce en Calamocha. Paseando nunha vila cunha lembranza a Rosalía de Castro nunha especie de paseo de escritores, vin o coidado dun lugar con tradición de aproveitamento da auga dende tempos de mouros, e cun resto de ponte que din romano. Sorprendeume por varios detalles, como un parque abondo extenso a máis do xa dito. É unha localidade moi viva, vivindo do campo. Aínda así, pensei que non tería sido mala idea quedar en Daroca.
![]() |
Ponte romana en Calamocha sobre o Xiloca, vila de canles de orixe mouro. O selo, doce! |
![]() |
Rosalía, en Calamocha. |
![]() |
Calamocha está orgullosa do seu trato histórico coa auga. Río Xiloca. |
![]() |
Aspiración a ser centro comercial. |
Ó final só uns 66 km, cun desnivel acumulado duns 600 m e unha estancia sobre a bici que non chegou a catro horas. Despois das etapas anteriores e o corpo afeito, unha etapa de trámite a nivel esforzo.
Crónica dunha viaxe / 0 Atravesando a península
Crónica dunha viaxe / 01 Ribadeo – O Cádavo
Crónica dunha viaxe / 02 O Cádavo – Ponferrada
Crónica dunha viaxe / 03 Ponferrada – Astorga
Crónica dunha viaxe / 04 Astorga – León
Crónica dunha viaxe / 05 León – Villarmentero
Crónica dunha viaxe / 06 Villarmentero – Burgos
Crónica dunha Viaxe / 07 Burgos – Santo Domingo de Silos
Crónica dunha viaxe / 08 Santo Domingo de Silos – Soria
Crónica dunha viaxe / 09 Soria – Calatayud
Crónica dunha viaxe / 10 Calatayud – Calamocha
Crónica dunha viaxe / 11 Calamocha – Teruel
Crónica dunha viaxe / 12 Teruel – Teruel
Crónica dunha viaxe / 13 Teruel – Barraques
Crónica dunha viaxe / 14 Barraques – La Vall d’Uixó
Crónica dunha viaxe / 15 La Vall d’Uixó – Sagunto