{"id":9000,"date":"2009-05-17T23:59:00","date_gmt":"2009-05-17T21:59:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T15:16:05","modified_gmt":"2024-11-12T14:16:05","slug":"unha-lingua-para-todos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2009\/05\/17\/unha-lingua-para-todos\/","title":{"rendered":"Unha lingua para todos"},"content":{"rendered":"

UNHA LINGUA PARA TODOS (http:\/\/www.realacademiagalega.org\/PlainRAG\/notices\/files\/Unha%20lingua%20para%20todos.pdf<\/a>)
\nComunicado do Plenario da Real Academia Galega lido na Coru\u00f1a polo seu Presidente nas v\u00e9speras do 17 de maio, D\u00eda das Letras Galegas 2009
\nDiante dos pronunciamentos e as comunicaci\u00f3ns p\u00fablicas que dun tempo
\na esta parte se est\u00e1n a producir arredor da lingua galega, moi especialmente
\nsobre a s\u00faa presenza nas aulas de ensino non universitario, e dada a significaci\u00f3n
\nhist\u00f3rica desta instituci\u00f3n fundada en 1906 baixo a presidencia de Manuel
\nMurgu\u00eda, constitu\u00edda a prol da defensa e a dignidade do noso idioma e da nosa
\ncultura, e depositaria do ordenamento normativo da lingua por decisi\u00f3n do
\nParlamento de Galicia e a Lei de Normalizaci\u00f3n Ling\u00fc\u00edstica (1983), a Real Academia
\nGalega s\u00e9ntese na obriga e no deber moral de pronunciarse nos seguintes puntos,
\nque consideramos fundamentais.
\n1. A lingua galega \u00e9 unha riqueza, patrimonio com\u00fan de todos os galegos,
\nlingua milenaria, posuidora dun rico acervo hist\u00f3rico que nos sit\u00faa en p\u00e9
\nde igualdade entre as culturas todas do mundo. A lingua galega forma parte
\nconsubstancial da identidade e do reco\u00f1ecemento de Galicia como naci\u00f3n e como
\ncolectividade. Como dic\u00eda Ram\u00f3n Pi\u00f1eiro, a quen este ano honramos o D\u00eda das
\nLetras Galegas, \u201cpara que unha comunidade humana te\u00f1a categor\u00eda de pobo,
\npara que te\u00f1a unidade \u00edntima e transcendente, ha de ter unha alma de seu.
\nE un pobo ten alma de seu cando pos\u00fae idioma, cando fala nunha lingua propia,
\nque tal \u00e9 o que significa a palabra idioma. A lingua v\u00e9n a ser a alma viva do pobo
\nque a fala, v\u00e9n a ser a s\u00faa comunidade esencial\u201d.
\n2. Como lingua propia de Galicia, o galego d\u00e1nos identidade no mundo, pero
\ntam\u00e9n nos relaciona con outros espazos aos que, cumprindo unha funci\u00f3n
\ncomunicativa, non queremos nin debemos renunciar. A lingua galega non
\n\u00e9 incompatible co co\u00f1ecemento e o uso doutras linguas, moi especialmente
\no castel\u00e1n, e venc\u00e9llanos coa irmandade galego-luso-brasileira, que nos abre
\na varios continentes e que nos universaliza. Xunto co castel\u00e1n, o ingl\u00e9s e o
\nco\u00f1ecemento das novas tecnolox\u00edas da comunicaci\u00f3n, propias da sociedade global
\nda que formamos parte, os homes e mulleres da Galicia do noso tempo, cidad\u00e1ns
\ndun novo s\u00e9culo conscientes do valor do seu idioma, dispo\u00f1emos de posibilidades
\ncertamente privilexiadas para nos relacionarmos co mundo e, sen renunciarmos
\na n\u00f3s mesmos, exercer como cidad\u00e1ns universais.
\n3. Ningu\u00e9n \u00e9 propietario da lingua. Como patrimonio com\u00fan, herdado dos nosos
\nav\u00f3s e dos devanceiros, a lingua \u00e9 de todos os galegos, mesmo daqueles que non
\ntiveron a fortuna ou a oportunidade de recibila de seu na infancia. A lingua \u00e9 un
\ncemento que nos une, no que nos reco\u00f1ecemos e que nos proxecta cara ao futuro,
\npolo que de ningunha maneira podemos aceptar nin discriminaci\u00f3ns pola s\u00faa
\ncausa nin que se abran fendas na sociedade com\u00fan, que facemos entre todos,
\ncreando ou promovendo guetos ou espazos estancos. Irresponsablemente
\nestariamos a producir unha freita social que endexamais existiu e que ter\u00eda
\ngrav\u00edsimas consecuencias para o futuro.
\n4. A convivencia, o respecto e a harmon\u00eda deben presidir en todo momento as
\nactuaci\u00f3ns que arredor da lingua se desenvolvan, tendo unha cousa presente:
\nun idioma castigado durante s\u00e9culos, asoballado na s\u00faa historia, abaixado na
\nconsciencia dos seus falantes esixe un tratamento activo, unha pol\u00edtica estrat\u00e9xica
\ne decidida por parte do goberno e da administraci\u00f3n, acci\u00f3ns que o doten de
\nrecursos para igualalo con aqueles outros idiomas que non viviron ese proceso.
\nO rexurdir do idioma galego vai acompa\u00f1ado do rexurdir da autoestima dos seus
\nfalantes e dos que como patrimonio com\u00fan o te\u00f1en, da dignidade colectiva
\ne da modernidade do pa\u00eds en todos os seus \u00e1mbitos.
\n5. A situaci\u00f3n ling\u00fc\u00edstica da Galicia de hoxe xa non \u00e9 unha situaci\u00f3n digl\u00f3sica
\nt\u00edpica, con d\u00faas linguas que se usan para funci\u00f3ns diferentes (galego para usos
\ninformais e castel\u00e1n para usos formalizados); pero tampouco se pode dicir que o
\nuso do galego ou do castel\u00e1n dependa simplemente do interlocutor. O galego
\navanzou, pero a s\u00faa desproblematizaci\u00f3n e a s\u00faa progresiva conversi\u00f3n en lingua
\nde uso natural e normal (normalizaci\u00f3n) levou os contrarios a este proceso a
\nmanchar a palabra normalizaci\u00f3n, como se significase agresi\u00f3n aos que non te\u00f1en
\no galego como lingua habitual, e a erguer o falso concepto de liberdade, que
\nparecen entender como dereito a non falar nunca o galego.
\n6. Para superar esta situaci\u00f3n c\u00f3mpre, entre outras medidas, reforzar a presenza
\nda lingua galega no \u00e1mbito escolar, con especial atenci\u00f3n \u00e1s primeiras idades,
\npara que o idioma xurda de seu nos \u00e1mbitos m\u00e1is pr\u00f3ximos (na familia e na
\nescola). C\u00f3mpre facelo respectando a lingua das familias, procurando con extremo
\ncoidado o afecto e a convivencia naqueles casos en que a lingua primeira non sexa
\no galego. Mais c\u00f3mpre unha pol\u00edtica activa ao respecto, na procura dunha
\ncapacitaci\u00f3n e dun co\u00f1ecemento real do idioma (non unha utilizaci\u00f3n lit\u00farxica
\ndo mesmo), promovendo con recursos o seu uso e implement\u00e1ndoo como lingua
\nvehicular doutros co\u00f1ecementos na escola.
\n7. O novo clima ling\u00fc\u00edstico que trouxo a Constituci\u00f3n de 1978 abriu as portas
\na unha convivencia de linguas. Dende que Galicia ten autonom\u00eda pol\u00edtica, gobernos
\nde diferente signo tentaron impulsar a recuperaci\u00f3n social do idioma centrando
\nas actuaci\u00f3ns moi principalmente no \u00e1mbito educativo. Mais a pol\u00edtica ling\u00fc\u00edstica
\nnon pode ficar reducida \u00e1s aulas. A\u00ednda que a acci\u00f3n educativa \u00e9 fundamental para
\na conformaci\u00f3n das destrezas do idioma e mais para o seu prestixio e o seu
\nreco\u00f1ecemento no imaxinario social, a acci\u00f3n de uso e os recursos deben
\norientarse asemade a outros espazos fundamentais na vida p\u00fablica: os medios de
\ncomunicaci\u00f3n de masas, as industrias do lecer e da cultura, as novas tecnolox\u00edas, a
\npublicidade, a vida empresarial, o funcionariado, a administraci\u00f3n p\u00fablica, a xustiza,
\na igrexa, a universidade, o mundo do traballo, o comercio, a econom\u00eda, conscientes
\nde que a lingua \u00e9 tam\u00e9n unha marca de calidade, tarxeta de presentaci\u00f3n identitaria
\nnos espazos da globalizaci\u00f3n. Traballar a prol da lingua significa concitar, estimular e
\navivar todos os sectores que configuran o corpo social.
\nA Real Academia Galega observa con preocupaci\u00f3n os pronunciamentos e as
\npol\u00e9micas que, partidarias as m\u00e1is das veces, nacidas ben do exceso de celo,
\nben do prexu\u00edzo ling\u00fc\u00edstico, deben ser superadas pola acci\u00f3n dun goberno que
\naspire a ser de todos os cidad\u00e1ns. Tam\u00e9n resulta preocupante que as primeiras
\ndecisi\u00f3ns ling\u00fc\u00edsticas anunciadas pola Xunta de Galicia sexan todas
\ndesprotectoras da lingua galega.
\nConvidamos aos responsables do novo goberno a que escoiten as instituci\u00f3ns
\nque, como a presente, ve\u00f1en traballando de vello polo idioma, con informaci\u00f3n,
\nmetodolox\u00eda e estudos certos, na procura dun acordo social integrador,
\na prol do uso, a dignidade e a continuidade do idioma, que deber\u00eda sustentarse
\nen catro principios b\u00e1sicos:
\n1\u00ba Compromiso de arredar a lingua galega da controversia
\npartidaria. A lingua \u00e9 de todos e todos te\u00f1en cabida para
\nacadar o seu pleno uso normal.
\n2\u00ba Impulso do multiling\u00fcismo. Na anterior lexislatura
\npotenciouse o triling\u00fcismo en moitos centros escolares
\n(galego, castel\u00e1n e ingl\u00e9s), que agora poder\u00eda ampliarse
\na unha cuarta lingua, sen esquecer o acceso \u00e1s linguaxes
\ndas novas tecnolox\u00edas.
\n3\u00ba Reafirmaci\u00f3n e desenvolvemento do Plan Xeral
\nde Normalizaci\u00f3n da Lingua Galega, que no seu d\u00eda,
\npor unanimidade, apoiou o Parlamento de Galicia
\n(Doc. n\u00fam. 17629, BOPG n\u00fam. 622 do 07.09.04).
\n4\u00ba Compromiso de impulsar unha cooficialidade sim\u00e9trica
\ndentro da Constituci\u00f3n, na que todos os cidad\u00e1ns te\u00f1an
\ndereitos e deberes co castel\u00e1n e co galego, \u00fanica forma
\nde acadar a igualdade cidad\u00e1.
\nOs poderes p\u00fablicos est\u00e1n obrigados a meditar serenamente a qu\u00e9 escenario
\nqueren levar a sociedade galega, tendo sempre presente que<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

UNHA LINGUA PARA TODOS (http:\/\/www.realacademiagalega.org\/PlainRAG\/notices\/files\/Unha%20lingua%20para%20todos.pdf) Comunicado do Plenario da Real Academia Galega lido na Coru\u00f1a polo seu Presidente nas v\u00e9speras do 17 de maio, D\u00eda das Letras Galegas 2009 Diante dos pronunciamentos e as comunicaci\u00f3ns p\u00fablicas que dun tempo a esta parte se est\u00e1n a producir arredor da lingua galega, moi especialmente sobre a s\u00faa […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[10],"class_list":["post-9000","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9000\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}