{"id":8946,"date":"2009-06-13T19:51:00","date_gmt":"2009-06-13T17:51:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T15:14:30","modified_gmt":"2024-11-12T14:14:30","slug":"sobre-atalaia-hoxe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2009\/06\/13\/sobre-atalaia-hoxe\/","title":{"rendered":"Sobre a Atalaia, hoxe"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Despois de falar varias voltas a poucos no blog sobre o tema, aproveitando parte dunhas fotos que tomei xa hai case o mes, inserto hoxe dous artigos, un xa publicado na comarca, de Jos\u00e9 Emilo Amor, e outro a medio publicar, de Pancho Campos. A dicir que o primeiro (o da imaxe final, que lembro de novo que se pode ampliar e convertir en lexible) trata o tema como \u00fanico, mentras que o segundo (aqu\u00ed abaixo) c\u00e9ntrase nel tras un recorrido.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

CURSI\u00d1O PARA INFORMADORES<\/p>\n

Entre os dias 1 e 4 de Xu\u00f1o ambos inclusive, alg\u00fans ribadenses e for\u00e1neos de Ribadeo estivemos a facer o cursi\u00f1o \u201cCo\u00f1ece o teu Concello. Co\u00f1ece a t\u00faa provincia\u201d impartido pola profesora Sra. Elena da Diputaci\u00f3n de Lugo.\/ Turismo \/ Vicepresidencia Terceira.<\/p>\n

A intenci\u00f3n \u00e9 ir preparando cada vez mellores informadores da nosa historia local, das rutas tur\u00edsticas polas nosas ruas e polo noso entorno, paseos polas ruas das zonas do pequeno comercio e das grandes superficies, dos espect\u00e1culos que se atopan: obras de teatro e concertos programados, cines, zonas de marcha e de divertimento diverso.<\/p>\n

As\u00ed, un informador ten que prepararse a conciencia para ter unha comunicaci\u00f3n eficaz, entre \u00e9l, emisor, e o grupo de receptores que o est\u00e1n a escoitar, pero que tam\u00e9n nalg\u00fan momento lle preguntar\u00e1n por alg\u00fan asunto, para o cual ten que mostrar seguridade no que est\u00e1 a decir, e os contidos da s\u00faa resposta deben de ser correctos, en datas, nomes de personaxes hist\u00f3ricos ou de puntos xeogr\u00e1ficos. Por outro lado a explicaci\u00f3n debe de estar ben estruturada, e a linguaxe ser\u00e1 clara e sinxela de entender, evitando tecnicismos que so unhos poucos entender\u00edan.<\/p>\n

Logo, depois de facer na aula da Casa da Cultura este cursi\u00f1o sobre t\u00e9cnicas da informaci\u00f3n oral, que te\u00f1o que decir que o meu entender foi excelente, fomos percorrer Ribadeo, por unha ruta previamente establecida na aula, para o que cada alumno tuvo que preparar algo concreto sobre a historia de cada casa, cami\u00f1o ou monumento que \u00edamos a atoparnos no percorrido a seguir.<\/p>\n

Comenzamos na Plaza de Espa\u00f1a, desde donde se accede a edificios tan emblem\u00e1ticos de Ribadeo como \u00e9 o palacio de 1915 dos irm\u00e1ns Pedro e Juan Moreno Ulloa, conocido como Torre dos Moreno, donde a fachada e de estilo modernista e por detr\u00e1s de estilo neocl\u00e1sico, conformando un edificio de estilo chamado ecl\u00e9ctico pola mistura. Nosoutros todos sabemos o precioso que \u00e9, pero \u00f3 ter que ense\u00f1alo a xente de fora, atopamos que o estado de conservaci\u00f3n pola parte lateral e de atr\u00e1s \u00e9 lamentable. A selva no xard\u00edn do seu patio traseiro \u00e9 excelente para recreo de coscos, limacos e sapagueiras; a ferraxe das portas e balconadas, son dignas de fondear nun acantilado profundo para a cria de corais, cangrexos e matahomes, cual de chatarra de desguace se tratara.<\/p>\n

Pola outra banda do parque est\u00e1 a igrexa parroquial de Santa Maria do Campo, antigo convento de San Francisco, de portadas g\u00f3ticas e altar maior de estilo barroco. Digno templo de proporci\u00f3ns comedidas dentro das que o visitante se sinte c\u00f3modo, d\u00e1 gusto ensi\u00f1alo polo ben conservado e limpo que est\u00e1; admiramos as pilas da auga bendita feitas de toclovos xigantes que vi\u00f1eron das Indias, as magn\u00edficas tallas das imaxes dos Pasos da Semana Santa e explicamos que o templo era antigo patrocinio da Casa de Navia-Osorio, Marquesado de Santa Cruz, e estendemonos na s\u00faa historia, relatando os escudos de armas das capelas, na da Virxen das Dores: escudo da Casa Villar, con armas de Villar, Castrill\u00f3n e Pasar\u00f3n. Na capela da Virxen do Rosario, co escudo da Casa de Miranda, coas armas de Ribadeneira, Villaamil, Castrill\u00f3n e as doncelas de Miranda. Na capela das \u00c1nimas e do Rosario at\u00f3pase o escudo de Pedro Miranda e da sua muller Catalina Osorio, con armas de Olla, Miranda, Osorio e Castrill\u00f3n. Na capela da Virxen de Lourdes, escudo da Casa Presno, con armas de Presno, Acebedo, Baamonde e Pardo. Na capela de San Antonio e San Jos\u00e9, o escudo coas armas de Busto, Trelo, Lomb\u00e1n e Luaces.<\/p>\n

Seguimos o paseo pola Plaza de Espa\u00f1a e atopamos o Convento de Santa Clara. Relatamos algo da s\u00faa historia que comenza no s\u00e9culo XI como beaterio e retiro de damas devotas, transformado en convento no s\u00e9culo XV, con gran claustro rectangular do XVIII. Lemos a inscrici\u00f3n que Santa Clara mandou po\u00f1er no dintel da porta principal dos seus conventos \u201cHaec est domus paupertatis\u201d (esta \u00e9 a casa da pobreza). Falamos algo do seu obradoiro de pasteles, tartas, empanadas e dem\u00e1is \u201cdelicatesen\u201d do convento, que se nos fixo a boca auga, \u00e9 continuamos.<\/p>\n

Pasamos por diante do galp\u00f3n-casa de Informaci\u00f3n e Turismo, e baixamos por Buenos Aires, antiguo barrio de Figueir\u00faa, por cuxa marxe dereita discurr\u00eda un trozo da antiga muralla de Ribadeo, onde n\u00f3s xugabamos de p\u00edcaros, hoxe desaparecida totalmente despois de facer as casas no solar da horta e da tam\u00e9n desaparecida casa de Leopoldo Boado, \u00a1que ser\u00eda daquelas estalactitas da cornisa que tanto nos chamaban a atenci\u00f3n sendo nenos! \u00a1da magn\u00edfica balconada de vidrieras! \u00a1en fin…!<\/p>\n

Seguimos baixando cara o porto de Mirasol, e contemplamos \u00e1 dereita o escaso edificio do Auditorio para a poboaci\u00f3n de Ribadeo e un pouco m\u00e1is abaixo xa podemos ver o Parador. Edificio moderno de privilixiado enclavamento para poder contemplar a R\u00eda de Ribadeo e o s\u00e9u entorno.<\/p>\n

Deixamos sin dicir nada da fealdade dos tinglados do porto de Mirasol, e seguimos polo paseo mar\u00edtimo, que estando marea baixa, contemplamos a desfeita que se est\u00e1 a facer na R\u00eda coa acumulaci\u00f3n de area nos tes\u00f3s, recheos sin ton ni son que non foron nin son xustificables baixo ningun concepto. Contemplamos en primeira fila as mentiras burocr\u00e1ticas das escolleras, que \u00edan a ser lugar de atraque dos barcos de pesca, e fix\u00e9ronas sin un metro de muelle de atraque e sin haber barcos de pesca, etc. etc.<\/p>\n

Subimos a Cabanela, e volvemos r\u00e1pidamente a baixar, despois de ver con impotencia infinita o que al\u00ed se est\u00e1 a facer. Unha igrexa do s\u00e9culo XII, escavada e hormigonada polos cimentos e arredores, pero \u00bfqu\u00e9n \u00e9 o encargado do noso patrimonio? \u00bfc\u00f3mo se pode permitir tama\u00f1a barbaridade patrimonial? \u00bfsabe alg\u00fan destos se\u00f1ores, que dende o s\u00e9culo XII D\u00aa Urraca concedeu a Ribadeo o privilexo de Vila Real, cartas de Fuero e privilexio de Carga\/Descarga e que depend\u00eda solo e exclusivamente do rey e non de un se\u00f1or feudal de turno, e que gracias a aqueles fueros, debaixo das \u00e1rbores da Atalaia se celebraba o Consello do Pobo para facer ou desfacer o que convi\u00f1an as 21 parroquias que en 1128 xa ti\u00f1a Ribadeo, con un esp\u00edritu pol\u00edtico democr\u00e1tico que para hoxe quix\u00e9ramos? \u00bfsaben estes se\u00f1ores que desde 1183 con Fernando II, Ribadeo ten a Carta Puebla que lle confire xa o privilexo de celebrar Mercado un pouco m\u00e1is arriba de Cabanela? \u00bfsaben estes se\u00f1ores do gran desenrolo da pesca da sardi\u00f1a, da merluza o do peixe salgado no s\u00e9culo XIII, e que no s\u00e9culo XIV Ribadeo exportaba vi\u00f1o para Francia, cando esta padec\u00eda a peste e demandaba vi\u00f1o galego por centos de litros? \u00bfsaben estes se\u00f1ores que debaixo da terra de Cabanela est\u00e1n todos estes vestixios, e que os estan reducindo a escombro e cenizas? \u00a1Esto \u00e9 unha vergonza! \u00a1chegar\u00e1 o d\u00eda en que a lexislaci\u00f3n de Educaci\u00f3n obrigar\u00e1 a facer os alumnos que acaben a carreira, un ex\u00e1men psicot\u00e9cnico antes de concederlles un t\u00edtulo universitario! \u00a1non se poden dar t\u00edtulos as\u00ed como as\u00ed, a quen adquiere autoridade para facer coa sua desidia demolici\u00f3ns no arte, na historia, na integridade f\u00edsica das persoas… etc.!<\/p>\n

Seguimos por Porcill\u00e1n, vemos a obra da pasarela de madeira sobre do paramento do muelle, e a m\u00edn gustoume e os que vi\u00f1an connosco tam\u00e9n. \u00c9 unha obra que parece s\u00f3lida e en caso de ter que sacala e sinxela a laboura de desfacela. \u00bfPor qu\u00e9 non se haber\u00e1n feito con bloque as escolleras e non con pedras de derrubio, para poder desfacelas f\u00e1cilmente tam\u00e9n?<\/p>\n

Contemplamos as lanchas, botes e os catro iates atracados no Club N\u00e1utico \u00e9… subimos pola escaleira que da acceso a capela de San Miguel. Al\u00ed contemplamos a serea beleza do atardecer sobre unha R\u00eda de Ribadeo en calma. \u00c9 tempo de descanso e reflexi\u00f3n. Miramos con nostalxia hacia Cabanela e vemos o mamotreto de obra que se esta tam\u00e9n a facer para \u201cun ascensor\u201d e empezamos a enumerar unha por unha as pautas que poden seguir os de patrimonio, os de medio ambiente, os dos gobernos municipales. Chegamos a conclusi\u00f3n que non te\u00f1en ningunha pauta, solo interesa darlle avante a presupuestos multimillonarios que orixinen gasto e boas comisi\u00f3ns, e \u00a1claro, as\u00ed esta todo o pais encanallado pola pol\u00edtica de lucro! e como se dec\u00eda antiguamente \u00a1y lo que te rondar\u00e9, morena!<\/p>\n

Seguimos andando ata O Cargadoiro, e na misma punta explicamos como se cargaban os barcos co mineral de ferro fosforoso das minas de Vilaodriz e os puntos de amarre.<\/p>\n

Voltamos atr\u00e1s polo paseo do Cargadoiro cara as Casas de San Miguel. Subimos por Rosal\u00eda de Castro, e chegamos \u00f3 Teatro xa moi tarde para explicar os aconteceres da Casa F\u00e1brica, da Sociedade Filantr\u00f3pica, almacenes de v\u00edveres de Casa Gayol, do Ferrocarrilana, das casas de indianos de San Roque…<\/p>\n

Como conclusi\u00f3n, dicir que temos un pobo moi bonito e con tanta riqueza ou m\u00e1is para o turismo, que calquera vila do Norte de Espa\u00f1a, e se inclu\u00edmos os castros, \u00e9 sin duda, o concello m\u00e1is rico en restos arqueol\u00f3xicos da Galaecia antigua ou do mundo celta. Pero te\u00f1o que dicir, por devoci\u00f3n e obligaci\u00f3n a Ribadeo, meu pobo, que fomos os de \u201cO Tes\u00f3n\u201d de visita o castro de Viladonga, e cal non ser\u00eda a nosa sorpresa, que nin Ribadeo, nin a R\u00eda de Ribadeo, nin o rio Eo nin ningu\u00fan dos nosos castros nin asentamentos prehist\u00f3ricos do Concello de Ribadeo, aparecen no mapa da Cultura Castrexa confeccionado polos \u201chistoriadores\u201d do museu ou de Patrimonio, dame igual quen o fixera. O ninguneo \u00f3 que est\u00e1 sometido o Concello de Ribadeo, \u00e9, por non decilo de outra maneira, intolerable. E como estamos a ver nas obras que se est\u00e1n a facer con consentimento dos nosos gobernos municipales, moita da culpa \u00e9 nosa, por non ter ningunha vixilancia dos nosos valores. A patronimia cambiada da R\u00eda de Ribadeo ou da Diadema de Ribadeo \u00e9 de un paletismo intelectual tan grande que … \u00a1clama al cielo! Pero non vamos a desistir, xeralmente o que est\u00e1 podre, t\u00edrase…<\/p>\n

Pancho Campos<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Despois de falar varias voltas a poucos no blog sobre o tema, aproveitando parte dunhas fotos que tomei xa hai case o mes, inserto hoxe dous artigos, un xa publicado na comarca, de Jos\u00e9 Emilo Amor, e outro a medio publicar, de Pancho Campos. A dicir que o primeiro (o da imaxe final, que lembro […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federate","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[65,91,93,46,9,58],"class_list":["post-8946","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-arquitectura","tag-ferrocarril","tag-fotos-ribadeo","tag-pancho-campos","tag-sociedade","tag-torre-dos-moreno"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8946"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8946\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}