{"id":8801,"date":"2009-08-30T10:36:00","date_gmt":"2009-08-30T08:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T15:10:16","modified_gmt":"2024-11-12T14:10:16","slug":"artigo-de-pancho-campos-na-comarca-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2009\/08\/30\/artigo-de-pancho-campos-na-comarca-de\/","title":{"rendered":"Artigo de Pancho Campos na Comarca de onte sobre a R\u00eda de Ribadeo e o seu top\u00f3nimo"},"content":{"rendered":"<p>SOBRE A RIA DE RIBADEO<\/p>\n<p>Volvemos a ver en estas queridas p\u00e1xinas de La Comarca del Eo a ignominiosa controversia sobre o top\u00f3nimo da R\u00eda de Ribadeo. Os artigos de Jos\u00e9 Mar\u00eda Rodriguez, de Victor Moro, de Pancho Ledo e o de Evaristo Lombardero de semanas atr\u00e1s non te\u00f1en desperdicio. Esto est\u00e1se salindo de casta\u00f1o oscuro. Decir no parlamento do Principado de Asturias que \u00e9 Galicia a que quer impo\u00f1er a denominaci\u00f3n de R\u00eda de Ribadeo e para levar o caso o Tribunal Constitucional, por afrenta p\u00fablica hacia o patrimonio do Reino de Galicia, da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia ou como lle queiran chamar eses se\u00f1ores denominados \u201cdem\u00f3cratas\u201d, ou viceversa, esos dem\u00f3cratas denominados \u201cse\u00f1ores\u201d.<\/p>\n<p>Pero non debemos enga\u00f1arnos cos acontecementos que actualmente se estan a dar, e olvidar o verdadeiro obxetivo orquestado sistem\u00e1ticamente desde fai s\u00e9culos: O roubo descarado das terras e da identidade propia do Reino de Galicia, por parte das provincias lim\u00edtrofes&#8230;e naturalmente Ribadeo, pobo fronteira, \u00e9 o que perde s\u00e9culo a s\u00e9culo parte da s\u00faa identidade.<\/p>\n<p>Vexamos o por qu\u00e9 de esta xenreira hacia as Terras de Ribadeo. Seg\u00fan narra Eduardo Jos\u00e9 Pardo na s\u00faa obra \u201cEl mariscal Pedro Pardo de Cela y la Galicia de fines del siglo XV\u201d, en p\u00e1xina 43: \u201cen el panorama de Galicia de la \u00e9poca [siglo XIV] &#8230; vemos como Bayona, La Coru\u00f1a, Vivero, Ribadavia, Lugo, Tuy, Orense y especialmente Santiago, viven plenamente el auge comercial que entonces se extiende por Castilla y se declaran abiertamente defensores de la legitimidad de Pedro I (El Cruel) frente a las aspiraciones de la nobleza y de Enrique de Trastamara\u201d<\/p>\n<p>Tras a derrota de Pedro I en Montiel o 14 de marzo de 1369,: \u201cel rey Enrique II (de Trast\u00e1mara) concede el 20 de diciembre de 1369 el Condado de Ribadeo al capit\u00e1n franc\u00e9s Pierre de Villaines que hab\u00eda sido hecho prisionero por el Principe de Gales cuando luchaba a favor del de Trastamara: \u201cdamovos en donaci\u00f3n por juso de heredad agora y para vuestos fisos herederos en linea derecha que de vos son descendentes o desceder\u00e1n, la nuestra villa de Ribadeo en la pobla de Navia, con todos sus Alfoces e con todas sus aldeas e t\u00e9rminos que le pertenecen o pertenecer deben, que lo hayades a t\u00edtulo de Condado vos e vuestros erederos que de vos son descendidos&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Aqui empeza o odio \u00e9 o perverso desexo de posesi\u00f3n por unhos e outros, da tama\u00f1a concesi\u00f3n real, como son as f\u00e9rtiles e magn\u00edficas Terras de Ribadeo (\u00a1desde fai seis s\u00e9culos!). <\/p>\n<p>En tempos de Carlos I se enaxenaron, en venta do ano 1555, as terras da Pobra de Navia que pasan a ser de Oviedo (apoiada tal usurpaci\u00f3n o Reino de Galicia, posiblemente en un documento firmado polo obispo de Mondo\u00f1edo, obrigado por problemas de faldas que hab\u00eda entre \u00e9ste e o obispo de Oviedo, \u201ctolos de amor\u201d ambo-los dous por unha moza do Condado de Ribadeo). Ata fai 60 anos a\u00ednda hab\u00eda na esquina de unha casa o lado do rio Frejulfe a entrada de Navia, unha placa que dec\u00eda: \u201chasta aqui llegan las Tierras de Ribadeo\u201d.<\/p>\n<p>Despois da Guerra da Independencia, o condado de Ribadeo perde outro anaco de territorio, esta vez polo lado oposto, ou sexa, perde dende Reinante ata o Masma.<\/p>\n<p>En fechas recientes do s\u00e9culo pasado, despois da Guerra Civil, p\u00e9rdese a denominaci\u00f3n de Vega de Ribadeo por Vegadeo (que hab\u00eda sido Beyga de Ribadeo, desde polo menos o 30 de Abril de 1313 carta-documento de Vilanova de Oscos depositada no Arquivo Hist\u00f3rico Nacional (A.H.N.) \u00a1En f\u00edn! <\/p>\n<p>Agora xa non \u00e9 un concello, agora xa \u00e9 todo un \u00bfmal informado? parlamento do Principado quen quere cambiar a denominaci\u00f3n hist\u00f3rica de R\u00eda de Ribadeo, pola esperp\u00e9ntica R\u00eda do Eo. \u00bfqu\u00e9 est\u00e1 a pasar aqui? \u00bfc\u00f3mo \u00e9 posible que unha denominaci\u00f3n promovida pola tozuda inquina hacia todo o de Ribadeo de cuatro individuos, est\u00e9 pasando a maiores?. <\/p>\n<p>\u00a1Esto quer decir que o top\u00f3nimo hist\u00f3rico lles importa mui pouco! \u00a1est\u00e1selles vendo o plumero a estes \u201cmarchantes de historia\u201d! O que realmente importa \u00e9 que a R\u00eda de Ribadeo perda tal denominaci\u00f3n porque as\u00ed con ela perde a identidade galega. Para o meu ver, esta \u00e9 a verdadeira raz\u00f3n. As\u00ed o espolio arqueol\u00f3xico da R\u00eda de Ribadeo, empezarao o Principado en breve. Fai solo unhos d\u00edas se falaba na prensa de bucear e espoliar o pecio do \u201cSan Francisco\u201d ou o do \u201cGalgo de Andaluc\u00eda\u201d, como si fora derrelicto asturiano. \u00a1Ay amigo&#8230; cuesti\u00f3n de barbar\u00edsmos&#8230;! \u00a1e un pimento! \u00a1cuesti\u00f3n de moitos millos de euros en subenci\u00f3ns europeas para seguir co esp\u00f3lio sitem\u00e1tico das terras e historia de Galicia! \u00a1xa fixeron o mesmo coa Diadema de Ribadeo agora \u201cde los Oscos\u201d&#8230;! \u00a1manda truco! \u00a1E a Ribadeo, t\u00f3calle por rebote&#8230; por ser a poboaci\u00f3n fronteiriza&#8230;! \u00a1Si seguimos as\u00ed, logo ser\u00e1 fronteira Vilaframil, Dompi\u00f1or, A Devesa, etc. etc. \u00bfou quiz\u00e1is o Masma&#8230;a R\u00eda de Foz? <\/p>\n<p>\u00bfQu\u00e9 fai a Xunta de Galicia o respecto? Qu\u00e9 sepamos, nada. Alg\u00fans, est\u00e1bamos queimados co presidente Touri\u00f1o, o que Balbino P\u00e9rez (alcalde de Ribadeo) tuvo que increpar pola s\u00faa mala \u201cvocalizaci\u00f3n\u201d do top\u00f3nimo, ante Areces. E de este goberno da Xunta tampouco esperamos nada, posto que xa empezou a s\u00faa andadura de manifiesta subordinaci\u00f3n a intereses extra\u00f1os a Galiza, po\u00f1endo en solfa a lingua, base esencial da nosa cultura galega; logo, para un top\u00f3nimo da terra galega, non esperamos que fagan nada de nada. De autoridades pusil\u00e1nimes e o que traballan o dictado&#8230; pouco se pode esperar. <\/p>\n<p>Mentras houbo ribadenses na administraci\u00f3n estatal e local, da talla e categor\u00eda de Leopoldo Calvo Sotelo (Marqu\u00e9s da R\u00eda de Ribadeo, \u00a1menudo desplante lles pegou os tartufos!), de Pancho Maseda ou de Eduardo Gutierrez (todos eles alcaldes de Ribadeo) que menearon Roma con Santiago con cartas constantes de protesta as Instituci\u00f3ns Espa\u00f1olas, Asturianas e Gallegas pola inquina manifiesta, que se estaba a producir con dito top\u00f3nimo, da R\u00eda de Ribadeo, especialmente desde 1985 (\u00e9poca da apertura da maldita Ponte dos Santos) ou aproveitando calquera evento (como a creaci\u00f3n das autonom\u00edas) para tratar de morder outro bocado m\u00e1is do territorio ou da propia historia de Galicia (l\u00e9ase o Bierzo tam\u00e9n). Das autoridades locales actuales, esperamos que contin\u00faen pola misma l\u00ednea que os seus antecesores, sin perder unha coma&#8230; sin dar tr\u00e9gua a ignominia&#8230; pero seg\u00fan se est\u00e1n a desenrolar as cousas&#8230; \u00a1xa veremos si est\u00e1n a altura&#8230;!<\/p>\n<p>Agora, seguro que no Principado aproveitaran, polo que estamos vendo, a coronaci\u00f3n do Principe de Asturias como rei (\u00a1espero que viva D.Juan Carlos outros cincuenta anos al menos e de tempo a espallar as mi\u00f1as cinzas na R\u00eda de Ribadeo!). Non e broma. Xa vimos fai dous anos o Principe Felipe decir en Castropol, Ria do Eo, polo que xa est\u00e1n concienciando o futuro rei para tal evento. Adem\u00e1is, est\u00e1n preparando o terreno no parlamento de Asturias para que haxa \u201cconstancia previa de tr\u00e1mite\u201d apoiada pola maior\u00eda dos s\u00e9us partidos pol\u00edticos, PP, PSOE e IU (l\u00e9ase artigo de Evaristo en La Comarca del Eo 14-agosto)<\/p>\n<p>Algunhas veces creo que vendr\u00eda ben a entrada a saco de unha lei marcial, por seis ou sete meses, para votar fora esta mal entendida \u201cdemocracia de partidos\u201d e que intentaran ense\u00f1ar en donde est\u00e1 a raia da disciplina, da dignidade, da honraded, da \u00e9tica, cousa que se perdeu por completo cos gobiernos civiles de partido, donde vale todo, non se respeta nada, excepto o d\u00eda anterior as eleccions en que todo son promesas de \u201cclientelismo decimon\u00f3nico\u201d. \u00a1Triste, pero eu vexo as\u00ed! e esto non \u00e9 pasar pola dereita da dereita, senon polo anarquismo libertario: \u201cO orden sin o poder\u201d, pero con dispciplina e organizaci\u00f3n, libre de clases pol\u00edticas enriquecidas e medradas a base de subenci\u00f3ns e prebendas, ve\u00f1an de donde ve\u00f1an.<\/p>\n<p>Por eso penso que si a Administraci\u00f3n Mar\u00edtima seguira estando nas maos da Armada Espa\u00f1ola, saber\u00edamos que Pedro Teixeira (1569-1603) nos seus tratados de Xeograf\u00eda xa ten biograf\u00eda sobre a R\u00eda de Ribadeo, e desde logo que non se pasar\u00eda por alto o valor hist\u00f3rico das CARTAS N\u00c1UTICAS DA RIA DE RIBADEO, que facendo un resumen son:<\/p>\n<p>1\u00aa) Ano: 1776 Escala en varas castel\u00e1ns 2000 varas= 18 cm. Autor: Luis Videgaray. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-7<\/p>\n<p>2\u00aa) Ano 1787 mes de Abril. Autor: Tomas Ramery. Escala en varas de Burgos 1000 varas = 10 cm Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-21.<\/p>\n<p>3\u00aa) Ano 1787 Plano de la R\u00eda de Rivadeo, del Barquero, Bares, Cedeira y Vivero. Autor: Vicente Tofi\u00f1o de San Miguel. Escala gr\u00e1fica de una milla mar\u00edtima. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-5<\/p>\n<p>4\u00aa) Ano 1788 mes de Marzo. Autor: Miguel de la Fuente. Escala en varas de Burgos. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-37-3<\/p>\n<p>5\u00aa) Ano 1788 mes de Mayo. Autor: Tom\u00e1s Ramery. Escala en varas de Burgos. Orixinal en Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-37-7.<\/p>\n<p>6\u00aa) Ano 1835 mes de Agosto. Autores: Miguel Antonio Blanco Ortigueira e Jos\u00e9 Antonio Villamil Saavedra. Escala de 1 milla mar\u00edtima. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-8<\/p>\n<p>7\u00aa) Ano 1835 mes de Agosto. Autores: Miguel Antonio Blanco Ortigueira e Jos\u00e9 Antonio Villamil Saavedra. Escala de 1 milla mar\u00edtima. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-37-1<\/p>\n<p>8\u00aa) Ano 1835. Plano del Puerto de Ribadeo en Galicia. Escala 1 milla mar\u00edtima. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-30<\/p>\n<p>9\u00aa) Ano 1852. Carta N\u00e1utica plana del puerto de Ribadeo. Escala 1 milla mar\u00edtima. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-37-2<\/p>\n<p>10\u00aa) Ano 1856. Carta N\u00e1utica de la R\u00eda de Ribadeo. Autores: Antonio Miguel Blanco y Juan Tom\u00e1s Cucullu. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-2<\/p>\n<p>11\u00aa) Ano 1860. Plano da R\u00eda de Ribadeo. Autor: Juan Tom\u00e1s Cucullu. Orixinal Museo Naval de Madrid, Cartograf\u00eda E-23-1<\/p>\n<p>As cartas do pasado s\u00e9culo da R\u00eda de Ribadeo, p\u00f3dense atopar nos cat\u00e1logos do Instituto Hidrogr\u00e1fico Espa\u00f1ol e nos do Almirantazgo Brit\u00e1nico.<\/p>\n<p>\u00a1Si estos non son antecedente hist\u00f3ricos sobre un top\u00f3nimo que baixe Deus e o vexa!<\/p>\n<p>F.J. Campos<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SOBRE A RIA DE RIBADEO Volvemos a ver en estas queridas p\u00e1xinas de La Comarca del Eo a ignominiosa controversia sobre o top\u00f3nimo da R\u00eda de Ribadeo. Os artigos de Jos\u00e9 Mar\u00eda Rodriguez, de Victor Moro, de Pancho Ledo e o de Evaristo Lombardero de semanas atr\u00e1s non te\u00f1en desperdicio. Esto est\u00e1se salindo de casta\u00f1o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federate","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[10,46,9],"class_list":["post-8801","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-cultura","tag-pancho-campos","tag-sociedade"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8801\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}