{"id":761,"date":"2024-03-29T12:26:00","date_gmt":"2024-03-29T11:26:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-10-23T11:15:30","modified_gmt":"2024-10-23T09:15:30","slug":"do-pasado-ao-presente-e-ante-o-futuro_29","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2024\/03\/29\/do-pasado-ao-presente-e-ante-o-futuro_29\/","title":{"rendered":"Do pasado ao presente e ante o futuro (IV). Pablo Mosquera Mata"},"content":{"rendered":"<\/p>\n
<\/a><\/div>\n

Parte I<\/a><\/p>\n

Parte II<\/a> <\/p>\n

Parte III <\/a><\/p>\n<\/p>\n

<\/i>Parte IV<\/a> <\/p>\n

Parte V<\/a><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Parte VI<\/a> <\/p>\n

 <\/p>\n<\/p>\n

Do pasado ao presente e ante o futuro
\n IV entrega<\/i><\/p>\n


\n En xullo de 1961 unha galerna asolou a costeira do bonito no Cant\u00e1brico. M\u00e1is de oitenta mortos. Aqueles barcos de madeira mercados con motivo do plan de renovaci\u00f3n que gozaban os arrantzais vascos que serv\u00edan aos nosos patr\u00f3ns e mari\u00f1eiros da Galicia Cant\u00e1brica. Eran vellos pero capaces de emprender as costeiras do bonito e do bocarte, ata que o Goberno de Espa\u00f1a promulgou unha disposici\u00f3n que en decembro do mesmo ano foi impulso para renovar a flota.
\n Tales medidas tiveron tres derivadas: Traballo intenso e extenso para as carpinter\u00edas de ribeira, verdadeiros asteleiros artes\u00e1ns; inversi\u00f3ns de cartos para aumentar a flota pesqueira de altura; maior n\u00famero de vocaci\u00f3ns mari\u00f1as pois o reparto ao final das costeiras daba bos dividendos \u00e1 mari\u00f1eir\u00eda, cuesti\u00f3n que se notaba tanto nos consumos dos establecementos industriais como na calidade das novas ou reformadas vivendas para a habitabilidade das parroquias. Por unha vez, a traxedia que se cobraba a mar tivo a virtude de mellorar as condici\u00f3ns de vida na costa da antiga provincia de Mondo\u00f1edo. Pero estamos en pleno s\u00e9culo XXI e as noticias non son da pesca, prod\u00faceas o complexo que fabrica aluminio entre os territorios de Cervo e Xove.
\n Medrar xunto a unha f\u00e1brica incrementa as posibilidades de padecer cancro de pulm\u00f3n nun 50%, mentres que as opci\u00f3ns se duplican no caso das c\u00e9lulas pequenas dese \u00f3rgano. As\u00ed o atestiguou o estudo Capua, o de maior tama\u00f1o realizado sobre este tema en Espa\u00f1a. O \u00edndice de mortes por tumor de pulm\u00f3n \u00e9 moi elevado en \u00e1reas industriais. A probabilidade de desenvolver esta enfermidade aumenta nun 50%, segundo un estudo que analiza a m\u00e1is de 1700 pacientes
\n “Es como el peaje que pagan para vivir”, reflexiona o portavoz da Coordinadora Ecoloxista de Asturias sobre o alto prezo de convivir con industrias contaminantes. O silencio dos traballadores e veci\u00f1os ten un beneficio: manter as industrias. As\u00ed o entiende tam\u00e9n o doutor Laureano L\u00f3pez. “Hay miedo a dar argumentos para la deslocalizaci\u00f3n. Es un juego dif\u00edcil encontrar el equilibrio entre invertir en procesos menos contaminantes y mantener esas industrias”, exp\u00f3n Ovidio Zapico, diputado de Izquierda Unida no Parlamento asturiano. A ameaza de ver marchar as industrias segue presente.
\n A multinacional americana Alcoa, con seis centros de produci\u00f3n repartidos polo estado, puxo en venta as plantas de Galicia e Asturias que dan traballo a 2200 persoas.
\n Pasou m\u00e1is desapercibida que a reactivaci\u00f3n de Aluminio pero a renovaci\u00f3n de tuber\u00edas de impulsi\u00f3n dos lodos vermellos e evacuaci\u00f3n de efluentes da balsa de Al\u00famina avanzou. Dende o Alto de Lago en Xove apreci\u00e1banse tam\u00e9n os sondeos para comprobar o estado dos diques do enorme dep\u00f3sito, que conta na base cunha zanxa de drenaxe para a decantaci\u00f3n de augas. Alcoa solicitou subir outra cota m\u00e1is na balsa e est\u00e1 pendente do visto bo de Sanidade da Xunta no que \u00e9 un dos maiores encoros de residuos t\u00f3xicos industriais de Espa\u00f1a e ao que lle queren dar continuidade.
\n \u00c1 balsa de 87 hect\u00e1reas de lodos rojos en Mor\u00e1s a\u00ednda lle quedan anos de acoller residuos t\u00f3xicos. O seu dique de contenci\u00f3n sobrepasou os 80 metros de altura e o quil\u00f3metro de lonxitude na coroaci\u00f3n. At\u00e9 al\u00ed chegan cami\u00f3ns articulados cos sobrantes de lodos da refinaci\u00f3n da bauxita. Superado o volume de 42 hect\u00f3metros c\u00fabicos para o que foi proxectado, o anunciado recrecido permitir\u00eda prolongar a actividade de Al\u00famina durante esta d\u00e9cada. A un ritmo m\u00e1ximo de produci\u00f3n poder\u00eda acumular m\u00e1is lodos durante tres anos pero, a direcci\u00f3n de Alcoa quere elevar o dique 4 metros ata a cota 104 e despois ata os 110 metros, d\u00e1ndolle capacidade ata 2035. A propia toxicidade das substancias e metais pesados que cont\u00e9n levan consigo riscos para a sa\u00fade -o lodo vermello \u00e9 potencialmente carcin\u00f3xeno, con c\u00f3digo de perigrosidade H350 pois nel poden atoparse \u00f3xidos de n\u00edquel (NiO) e de cromo (Cr2<\/sub>O3<\/sub>)-, e pode contaminar os chans, aire e augas.
\n Ademais de \u00f3xidos de ferro, aluminio e titanio, no lodo vermello queda silicio, calcio, f\u00f3sforo, vanadio, manganeso, magnesio, estroncio, zinc, circonio, galio ou cromo e, sobre todo, moito sodio. Todo un concentrado alcalino e salgado cunha responsabilidade que haber\u00e1 que atender e vixiar por moitos anos neste dep\u00f3sito se se quere evitar as escorrent\u00edas e contaminaci\u00f3n subterr\u00e1nea. Como na mestura hai moitos restos de sosa c\u00e1ustica (hidr\u00f3xido de sodio), non toda ela se recupera no proceso de refino. Se o lodo se volve p\u00f3, pode ser irritante e en todo caso \u00e9 corrosivo e produce queimaduras \u00f3 contacto. Tr\u00e1tase dun problema ambiental e social que necesitar\u00e1 resposta m\u00e1is al\u00e1 da inestabilidade industrial na produci\u00f3n actual do aluminio.
\n A direcci\u00f3n de Alcoa insiste en non financiar m\u00e1is as p\u00e9rdidas do seu negocio en Espa\u00f1a, \u00f3 que puxo tope nos case 200 mill\u00f3ns de d\u00f3lares que quedan en caixa, segundo manifestou o CEO do grupo, Bill Oplinguer no marco da conferencia Global Metals, Mining Critical Minerals, mentres contin\u00faa o proceso de rearranque das cubas paradas durante os dous anos na planta de Aluminio de San Cibrao (Cervo).
\n Oplinguer asegurou que as conversaci\u00f3ns sobre o futuro do complexo mari\u00f1an contin\u00faan con todas as partes implicadas, sindicatos e gobernos das administraci\u00f3ns centrais e auton\u00f3micas.
\n O directivo advirte que deixou claro que “Alcoa non invertir\u00e1 m\u00e1is efectivo nesa factor\u00eda” e que explicar\u00e1 a todas as partes da situaci\u00f3n da f\u00e1brica.
\n O comit\u00e9 de empresa de San Cibrao informou de que a Secretar\u00eda de Estado de Industria convocou \u00f3 fin a xuntanza de seguimento do acordo de viabilidade do complexo industrial para o pr\u00f3ximo 4 de abril. Esa reuni\u00f3n, que se celebrar\u00e1 na sede do Ministerio de Industria en Madrid, ser\u00e1 a n\u00famero 17 desde que traballadores e multinacional asinaron o acordo para proceder \u00e1 hibernaci\u00f3n da f\u00e1brica de aluminio primario.
\n Finalmente, esa nova reuni\u00f3n de seguimento do acordo producirase despois da data fixada para o rearranque das 32 primeiras cubas da f\u00e1brica de aluminio primario \u2013das 512 que hai na planta\u2013, prevista para o d\u00eda 1 de abril. A f\u00e1brica, de feito, volveu a producir aluminio a mediados de febreiro, despois de dous anos parada.
Alcoa informa de que “compartir\u00e1 m\u00e1is detalles sobre eses aspectos na pr\u00f3xima comisi\u00f3n de seguimento do acordo de viabilidade o 4 de abril, e est\u00e1 en contacto co Goberno de Espa\u00f1a sobre o apoio que pode ofrecer en todo o anterior.
\n 1980. Asemblea de veci\u00f1os na Escola de San Cibrao. Asisto por chamada do meu pai, m\u00e9dico xubilado ao que consultaron un brote de Gastro Enteritis. O Dr. Mosquera sinaloulles que deb\u00eda tomar mostras da auga nas praias por se hab\u00eda contaminaci\u00f3n org\u00e1nica. E as\u00ed foi.
\n Cando Al\u00famina constru\u00edu o encoro fixo necesario un novo abastecemento de augas para San Cibrao; as\u00ed que se consideraron d\u00faas posibilidades: recoller a auga directamente do r\u00edo ou ben do encoro. escolleurse o segundo sen ter en conta que soen quedar no fondo dun encoro restos de vexetaci\u00f3n que entran en putrefacci\u00f3n. Ademais fixo unha desviaci\u00f3n da rede de distribuci\u00f3n cara \u00e1 urbanizaci\u00f3n creada pola f\u00e1brica en Riocobo. Pero tam\u00e9n era necesario que as augas residuais do poboamento non vertesen directamente nas augas mari\u00f1as pr\u00f3ximas \u00e1s praias creando as\u00ed unha contaminaci\u00f3n org\u00e1nica causante dos brotes antes citados.
\n At\u00e9 1990 non se toma en consideraci\u00f3n a necesidade de ampliar e dotar ao porto-peirao de San Cibrao, evitando que a flota pesquera te\u00f1a que atracar para vender e abastecerse no porto de Burela. Dase o paradoxo de como aumentou o tr\u00e1fico no porto da industria alumineira e diminu\u00edu ata o esgotamento o do porto pesqueiro de San Cibrao.
\n O medre da poboaci\u00f3n de San Cibrao prod\u00facese cara \u00f3 poboamento de A Veiga, esquecendo a construci\u00f3n de vivendas unifamiliares que nalg\u00fan momento estivo proxectado para os terreos entre O Mingarolo e Lieiro. San Cibrao deixaba de ser localidade mari\u00f1eira e pasaba a enclave industrial con vertidos a terra, mar e aire desde unha chimenea. <\/i><\/p>\n

Parte V<\/a> <\/i><\/p>\n

Pablo Mosquera Mata<\/a><\/i> <\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

 <\/i><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Parte I Parte II  Parte III Parte IV  Parte V Parte VI   Do pasado ao presente e ante o futuro IV entrega En xullo de 1961 unha galerna asolou a costeira do bonito no Cant\u00e1brico. M\u00e1is de oitenta mortos. Aqueles barcos de madeira mercados con motivo do plan de renovaci\u00f3n que gozaban os arrantzais […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":762,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[26,14,9],"class_list":["post-761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sen-categoria","tag-medio","tag-pablo-mosquera","tag-sociedade"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media\/762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}