{"id":6447,"date":"2015-08-12T13:28:00","date_gmt":"2015-08-12T11:28:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T13:57:39","modified_gmt":"2024-11-12T12:57:39","slug":"edelmiro-bascuas-in-memoriam-por-jm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2015\/08\/12\/edelmiro-bascuas-in-memoriam-por-jm\/","title":{"rendered":"Edelmiro Bascuas, in memoriam, por J.M\u00aa Rodr\u00edguez"},"content":{"rendered":"

Collido de http:\/\/cargadoiro.blogcindario.com\/2015\/08\/00432-edelmiro-bascuas-lopez-eminente-investigador-de-hidronimia-calega.html<\/a><\/p>\n

—<\/p>\n

Edelmiro naceu en A Meda, concello de Castroverde (Lugo) o 15 de
\nabril do ano 1931. Fixo estudos eclesi\u00e1sticos no seminario de Mondo\u00f1edo,
\n no que a s\u00faa traxectoria, sempre matizada pola s\u00faa senlleira humildade,
\n foi sen d\u00fabida sobresa\u00ednte, destacando como estudante moi brillante por
\n riba dos seus compa\u00f1eiros e mesmo de moitos dos seus profesores. Logo
\nde ser nomeado profesor de grego e franc\u00e9s nese centro, desempe\u00f1ouno
\ndurante uns anos con grande predicamento entre os seus alumnos, como
\nquedou demostrado polos un\u00e1nimes comentarios que del dixeron e
\nescribiron moitos deles anos despois.  <\/p>\n

     Graduado en Teolox\u00eda na Universidade de Salamanca no ano 1957,
\npasou a licenciarse por libre en linguas cl\u00e1sicas na Universidade de
\nMadrid no ano 1968. Logo pasou a exercer de catedr\u00e1tico de grego no
\nensino medio en Valencia e en dous Institutos de A Coru\u00f1a. O d\u00eda 10 de
\nfebreiro de 2011, e tras unha longa enfermidade que lle fixo interromper
\n na p\u00e1xina 71 o volume quinto que estaba escribindo pra dar \u00f3 prelo,
\nfaleceu na cidade de A Coru\u00f1a. Foise coa mesma discreci\u00f3n que
\ncaracterizaba t\u00f3dolos actos da s\u00faa vida: en silencio, sen molestar a
\nningu\u00e9n.<\/p>\n

      A figura de Edelmiro pode ser analizada dende moitos aspectos.
\n\u00d3s seus ex alumnos t\u00f3calles falar do Edelmiro, profesor admirable. \u00c1
\nIgrexa, do sacerdote cumpridor e exemplar no desempe\u00f1o dos cargos que
\nlle foron confiados. \u00d3s lectores dos seus estudos sobre a hidronimia,
\ndos seus profundos co\u00f1ecementos e investigaci\u00f3ns. \u00c1 s\u00faa familia, do
\nmarido agarimoso e pai mod\u00e9lico. \u00d3s seus colegas no ensino, do
\ncompa\u00f1eiro preceptor e pedagogo. \u00d3s especialistas das ciencias
\nonom\u00e1sticas, da inmensa contribuci\u00f3n \u00f3s estudos d\u00e1 hidron\u00edmia e d\u00e1
\npaleoling\u00fc\u00edstica galega, das s\u00faas teses cient\u00edficas e das s\u00faas
\ninvestigaci\u00f3ns.<\/p>\n

       “Home universal do renacemento – escribe del un comentarista –
\n do que a s\u00faa sabedor\u00eda quedou reflectida nas investigaci\u00f3ns de
\ntoponimia, onom\u00e1stica, historia antiga, arqueolox\u00eda, xeograf\u00eda,
\nrelixi\u00f3ns prerromanas, documentaci\u00f3n e literatura antiga e medieval,
\netc.\u201d. \u201cHome cunha extraordinaria cabeza e o coraz\u00f3n axeitado para tanta
\n cabeza, – comenta Xos\u00e9 Manuel Carballo – quer\u00edalle moito a esta s\u00faa
\nterra, pero o seu querer non ti\u00f1a cancelas. O seu af\u00e1n investigador non
\nlle imped\u00edu amar intensamente \u00e1 s\u00faa familia, a canto quixo antes de
\nformala e a cantos tivemos a sorte de ser seus amigos\u201d. \u201cSent\u00eda placer –
\n engade unha persoa do seu \u00e1mbito familiar – en hablar e intercambiar
\nideas, estimular, en definitiva, a otros muchos interesados en este
\ncampo de estudio. Rara avis, \u00e1vida de sabidur\u00eda\u201d.<\/p>\n

      Foi na s\u00faa etapa de profesor de grego no Instituto \u201cRam\u00f3n
\nMen\u00e9ndez Pidal\u201d, de A Coru\u00f1a, onde empezou a elaborar un ficheiro coas
\ns\u00faas investigaci\u00f3ns filol\u00f3xicas. Produto delas foron as s\u00faas
\nconferencias e traballos sobre l\u00e9xico e onom\u00e1stica prelatinos e
\npreindoeuropeos, pronunciadas en diversos e destacados foros e
\npublicados en diversas revistas, galegas, espa\u00f1olas e internacionais,
\ncomo, Veleia, Estudios Mindonienses<\/em>, Studi Celtici<\/em>, Paleohisp\u00e1nica<\/em>, Verba<\/em>, etc. e a publicaci\u00f3n, asemade, de tres obras monumentais sobre a hidronimia galega: Estudios de hidronimia paleoeuropea gallega<\/em>, publicado no ano 2002, Hidronimia y l\u00e9xico de origen paleoeuropeo en Galicia<\/em>, sa\u00eddo do prelo no ano 2006, e finalmente, Novos estudos de hidronimia paleoeuropea galega<\/em>,
\n publicada no ano 2015, xa despois do seu pasamento. Obras nas que vai
\nescribindo o nome de centos e centos de pobos, vilares, regos e r\u00edos,
\nmoitos deles fosilizados ou xa esquecidos. Publicaci\u00f3ns tard\u00edas,
\nresultado das s\u00faas pescudas, que comezou a dar \u00f3 prelo xa sexaxenario.<\/p>\n

      Sabemos por confesi\u00f3n do propio Edelmiro que ti\u00f1a intenci\u00f3n de
\nseguir con tres publicaci\u00f3ns mais para completar e dar a co\u00f1ecer os
\nfroitos de s\u00faas investigaci\u00f3ns, recollidas nos seus cuantiosos
\nficheiros. Deixou in\u00e9dita, ademais, unha colecci\u00f3n de traballos breves,
\nrevisi\u00f3n doutros publicados previamente de maneira dispersa. A s\u00faa \u00e9
\nunha obra monumental e pioneira no campo da paleohidronimia e da
\ntoponimia galegas, mais a\u00ednda pola seriedade, pola honradez cr\u00edtica de
\ninvestigaci\u00f3n, sempre sometida a d\u00fabida sen deixala imaxinaci\u00f3n voar,
\npr\u00e1ctica tan frecuente neste campo.<\/p>\n

      Como escribiu, Manuel Rivas Garc\u00eda, ex-alumno de Edelmiro no
\nseminario de Mondo\u00f1edo,\u201cestamos ante un personaxe e unha obra que merece
\n figurar en letras grandes entre os m\u00e1is esgrevios de Galicia\u201d. Dino
\nPacio Lind\u00edn, amigo e compa\u00f1eiro de docencia de Edelmiro, escribe del
\nque \u201cfoi un xigante nun mundo pequeno. Home escasamente valorado por ese
\n mundo pequeno no que empezou a formarse, foille denegada unha beca para
\n facer a especialidade de grego. Un obxectivo que logrou \u00f3 aprobar os
\ncursos de 3\u00ba, 4\u00ba e 5\u00ba de cl\u00e1sicas nunha soa viaxe a Madrid\u201d. E engade
\nque \u201cfoi pioneiro na paleohidronimia da toponimia galega e na busca da
\nra\u00edz da etimolox\u00eda azarosa de miles de palabras galegas deducidas da
\nhidronimia\u201d.<\/p>\n

      Foron moitas as persoas que acudiron a Edelmiro na procura de
\norientaci\u00f3n, tanto no campo t\u00e9cnico da toponimia coma noutros moitos
\naspectos da vida, mesmo en asuntos privados, para alg\u00fans,
\ntranscendentais. Ningu\u00e9n quedou defraudado. Sempre, dunha maneira ou
\ndoutra, soubo acoller e tender unha man amiga e po\u00f1er todo o esforzo en
\nsatisfacer as petici\u00f3ns de todos os que a el acudiron. Home cun sentido
\nsan do humor, grande e ameno conversador, gustaba do ocio asistindo a
\nxuntanzas e compartindo mesa e conversa con amigos durante horas.
\nConversas nas que sempre predominaban sobre outros, temas de interese
\ncomo a historia, a arte, a toponimia, etc.<\/p>\n

      A s\u00faa humildade e sinxeleza, virtudes vividas por Edelmiro en
\ngrao eminente, espertaban sentimentos de afecto e admiraci\u00f3n en todos os
\n que tiveron a sorte de co\u00f1ecelo e tratalo. Sempre sinxelo, sempre
\nafectuoso e sempre disposto a axudar e a compartir os seus co\u00f1ecementos
\ncon todos. A pregunta que se lle fixo nunha ocasi\u00f3n sobre por que non
\nderan antes \u00f3 prelo os resultados das s\u00faas investigaci\u00f3ns, manifestou a
\ns\u00faa sensaci\u00f3n – tal era o seu grado de humildade – de que os seus
\ntraballos non ti\u00f1an a importancia nin o m\u00e9rito que se lles daba. Foi
\nmais tarde, baixo a presi\u00f3n do seu amigo, Dino Pacio, profesor de
\nSocioling\u00fc\u00edstica Hist\u00f3rica na Universidade do Estado de Nova York no
\nbaixo Manhattan, que se decidiu a iniciar e dar \u00f3 prelo o froito das
\ns\u00faas investigaci\u00f3ns.<\/p>\n

      Pro, como di Dino Pacio nunha carta remitida para o homenaxe
\nque se lle fixo a Edelmiro na Coru\u00f1a, co gallo da publicaci\u00f3n do segundo
\n libro, recordando as palabras do poeta latino, Horacio: \u201cNon omnis moriar<\/em>; que traducido \u00f3 bo galego significa: Non!, non finarei de todo<\/em>. Edelmiro sigue vivo no mundo da cultura e do noso coraz\u00f3n\u201d.<\/p>\n

      E, xa pra rematar, un recordo a quen, coa s\u00faa vida exemplar en
\nt\u00f3dolos eidos nos que traballou, como crego, como profesor e como
\ncristi\u00e1n, coa s\u00faa adicaci\u00f3n o servizo, \u00f3 traballo e \u00f3 estudo, deu honra \u00f3
\n nome do Seminario de Mondo\u00f1edo no que se formou e ensinou, \u00e1s diversas
\nInstituci\u00f3ns nas que exerceu a s\u00faa profesi\u00f3n e traballou, deixando en
\ntodas elas gratos recordos da s\u00faa labor e do seu paso por elas e da s\u00faa
\npersoa. Que as s\u00faas publicaci\u00f3ns non figuren nun lugar privilexiado da
\nprestixiosa biblioteca do seminario \u00e9 un erro imperdoable e unha
\nvergo\u00f1a. Pois, como ben di unha lenda que figura debaixo dun cadro que
\nhai no Sal\u00f3n de Plenos do Concello de Ribadeo, adicado a un dos seus
\nfillos ilustres,  \u201cquien a su pueblo honra<\/em>, merece la honra del pueblo<\/em>\u201d,
\n o seminario de Mondo\u00f1edo \u00e9 debedor dun reco\u00f1ecemento p\u00fablico a persoa
\nde Edelmiro, como expo\u00f1ente da calidade educadora deste centro de ensino
\n \u00f3 que Edelmiro coa s\u00faa vida e obra tanta honra lle deu. E outro tanto
\ncaber\u00eda dicir das Universidades galegas pola inmensa contribuci\u00f3n que,
\nco seu traballo e investigaci\u00f3n, fixo \u00f3 co\u00f1ecemento da toponimia e da
\nhidronimia galegas. Pro parece que a concesi\u00f3n do t\u00edtulo de doctor
\nhonoris causa, do que era ben merecente Edelmiro, est\u00e1 reservado para
\npremiar outros m\u00e9ritos, non tan nobles e mais materiais cos aportados
\npor el a onom\u00e1stica galega.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Collido de http:\/\/cargadoiro.blogcindario.com\/2015\/08\/00432-edelmiro-bascuas-lopez-eminente-investigador-de-hidronimia-calega.html — Edelmiro naceu en A Meda, concello de Castroverde (Lugo) o 15 de abril do ano 1931. Fixo estudos eclesi\u00e1sticos no seminario de Mondo\u00f1edo, no que a s\u00faa traxectoria, sempre matizada pola s\u00faa senlleira humildade, foi sen d\u00fabida sobresa\u00ednte, destacando como estudante moi brillante por riba dos seus compa\u00f1eiros e mesmo de […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11,20],"class_list":["post-6447","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-historia","tag-jose-ma-rodriguez"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6447\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}