{"id":6189,"date":"2016-05-04T07:58:00","date_gmt":"2016-05-04T05:58:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T13:49:08","modified_gmt":"2024-11-12T12:49:08","slug":"casa-da-rua-enxeneiro-schulz-por","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2016\/05\/04\/casa-da-rua-enxeneiro-schulz-por\/","title":{"rendered":"CASA DA R\u00daA ENXE\u00d1EIRO SCHULZ, por Francisco Jos\u00e9 Campos Dorado"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 metade da r\u00faa a man esquerda segundo se baixa desde a Amando P\u00e9rez cara a r\u00faa Viejo Pancho e Antonio Otero, atopamos unha casa blasonada cun antigo escudo de armas. Est\u00e1 realizado nunha pedra enroxecida, posiblemente pola cantidade de anos que estivo sometido as goteiras do canal\u00f3n a traverso dos cramp\u00f3ns de ferro, pero suficientemente dura como para poder ver con claridade os seus ornamentos e mobles, a\u00ednda cubertos co encalichado co que algunha vez se pintou a fachada do edificio. Dende aqui darlle as gracias a Carlos Rolle Vijande que desde o seu confortable Hotel Rolle me deixou facer esta precisa foto do escudo.<\/p>\n<p>O que primeiro se observa \u00e9 unha encimera casi m\u00e1is grande co propio campo do escudo, que consiste nun casco situado de fronte e con viseira romboidal. Segundo o Dise\u00f1o Her\u00e1ldico (Luis Mess\u00eda de la Cerda y Pita, 1990) un casco de fronte e con viseira levantada romboidal \u00e9 propio dun rei.<br \/>\n\u00bfDe que rei?.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjmtcjXU_S_gwXl99Gtv7s2b8Vgfz15W-K-5OxR6edxnez5HIigS2XpPIH4R8O12hLHcH2jxxy7YITEcoIfyNcwWua_wB9Lf-zlUrwR4p3qAt6PjTKyvJqfgBnwp1kEABJ6a8dK2g\/s2048\/escudo+en+Ribadeo.png\" imageanchor=\"1\" style=\"clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjmtcjXU_S_gwXl99Gtv7s2b8Vgfz15W-K-5OxR6edxnez5HIigS2XpPIH4R8O12hLHcH2jxxy7YITEcoIfyNcwWua_wB9Lf-zlUrwR4p3qAt6PjTKyvJqfgBnwp1kEABJ6a8dK2g\/s2048\/escudo+en+Ribadeo.png\" \/><\/a><\/p>\n<p>Na dudosa data do escudo, 1616, que aparece na parte alta da bordura, reinaba Felipe III (1598-1621) que accedeu o trono despois de Felipe II (1556-1598) e que logo ser\u00eda sucedido por Felipe IV (1621-1665).<\/p>\n<p>Os tres estiveron implicados nas interminables guerras de Flandes, onde Ribadeo xugaba un importante papel como porto de abastecemento e de abrigo seguro a todo tipo de barcos, tanto si era para protexerse dun temporal como de ataques de piratas e corsarios que infestaban por aquel tempo as nosas costas. En 1624 constr\u00faese o Forte de San Dami\u00e1n sobre a Punta do Carballo, para defender a bocana da R\u00eda de Ribadeo e, en 1627 hab\u00eda catorce baixeles para protexer a ruta de Flandes, distribu\u00eddos entre A Coru\u00f1a, Ribadeo e Pasaxes (\u201cEspa\u00f1a, Flandes y el Mar del Norte\u201d, Jos\u00e9 Alcal\u00e1-Zamora y Queipo de Llano, Pax.200)<\/p>\n<p>Pero volvendo o casco do escudo. Que se saiba, en Ribadeo non houbo no s\u00e9culo XVI nin no XVII, unha casa solariega donde residira o rei, a\u00ednda que s\u00f3 fora para estar de vacaci\u00f3ns. Polo tanto o dise\u00f1o do casco de frente e coa viseira romboidal, est\u00e1 equivocado seg\u00fan as normas da her\u00e1ldica consultada, pero por outra banda, podemos ver que a viseira ten cinco ou seis grilletas angulares que lle protexen a abertura, d\u00e1ndose entonces \u00e1 interpretaci\u00f3n de ser un casco coa viseira baixada, propio dun duque ou dun marqu\u00e9s, e incluso poidera ser dun conde si estivera siquiera unha migui\u00f1a ladeado a destra.<\/p>\n<p>O casco est\u00e1 rematado cun amplo penacho de oito plumas en abanico e a s\u00faa configuraci\u00f3n \u00e9 un pouco estra\u00f1a, pois ten d\u00faas prolongaci\u00f3ns que saen da parte baixa da viseira, que rematan en espiral sobre ela e que forman dous redondeis cuns bot\u00f3ns centrais a modo de ollos que lle dan t\u00e9trica aparencia. Ademais parece ter unha ranura na zona da boca, propia dunha sorrisa sard\u00f3nica, isto \u00e9, de labios estirados pero sen apego de sorrisa, m\u00e1is ben mete medo o seu aspecto, pois un pode imaxinar algo moi sinistro no cabaleiro que portaba tal indumentaria.<\/p>\n<p>O casco est\u00e1 sostido por un raro adorno con rasgos de figura fant\u00e1stica que semellan dous \u201ctent\u00e1culos de polbo\u201d de desproporcionado grosor respecto da finura das formas her\u00e1ldicas tradicionais, e cuxos extremos se envolven en d\u00faas volutas a cada lado do casco, sobre a cabeza de dous bustos de tenante de pelo longo. \u00d3 lado da cara dos tenantes poden verse como tres ventosas que saen dos tent\u00e1culos.<\/p>\n<p>Ditos bustos dos tenantes, est\u00e1n sostidos pola cabeza de dous lobos ou de dous le\u00f3ns empinados, que est\u00e1n de p\u00e9 igual cos rampantes pero apoiando as patas dianteiras sobre o borde do escudo. As patas traseiras ap\u00f3ianas sobre burletes que asemellan as olas dun mar embravecido. Estes le\u00f3ns, tam\u00e9n te\u00f1en algo de estra\u00f1o, pois a altura do medio da barriga, aparece \u201cunha man\u201d dende o fondo que non se sabe ben de donde procede, e suxetan lateralmente o escudo, aparentando nacer e subir das volutas laterais das olas do mar que se entremisturan coa crina do rabo de cada le\u00f3n. Hai dous \u201cle\u00f3ns apanterados\u201d e empinados de igual forma, a cada flanco do escudo de armas das Torres de Donleb\u00fan en Figueiras, pero neste caso, as mans, son claramente as patas traseiras esquerda e destra de cada le\u00f3n.<\/p>\n<p>O escudo de Schulz, remata por abaixo \u00f3 estilo franc\u00e9s, que \u00e9 igual que o escudo espa\u00f1ol pero rematado en punta en vez de redondeado, e est\u00e1 sostido pola cabeza dun tenante de pelo longo.<\/p>\n<p>Na bordura ten grabado o lema \u201cDOQARESO EL VAR.\u201d o cal, \u00e9 unha inc\u00f3gnita.<\/p>\n<p>\u00c9 un escudo cortado ou dividido en dous por unha li\u00f1a horizontal. A parte alta pode interpretarse de varias maneiras \u00f3 non atopar documentaci\u00f3n da propia casa que nos indique algo da s\u00faa xenealox\u00eda. Vese un castelo cunha gran portada e outra construci\u00f3n enriba de ampia fiestra, o que en her\u00e1ldica se co\u00f1ece como unha torre \u201cdonjonnada\u201d (Her\u00e1ldica do Marqu\u00e9s de Avil\u00e9s, Ciencia Heroyca,1725), cun cabaleiro a cabalo que empu\u00f1a unha lanza coa destra e leva posto un casco cun penacho de gran pluma. O cabaleiro parece estar o galope nunha xusta, ou ben, cabalgando hacia o castelo. En principio, aparentan ser armas dos Valledor, pero f\u00e1ltanlle moitos elementos para selas, como: unha flor de lis, unha estrela, un oso que mata coa lanza o cabaleiro, e dous lebreis que suxeitan o oso. Tam\u00e9n poidera ser a composici\u00f3n dunha linaxe familiar, onde o cabaleiro \u00e9 das armas dos Gunt\u00edn ou Gund\u00edn, emparentados cos Salgado, e o castelo das armas dos M\u00e9ndez de Navia, que un s\u00e9culo m\u00e1is tarde por lazos matrimoniais, no ano 1732, nacer\u00eda en Ribadeo D\u00aa Josefa M\u00e9ndez de Navia Castellano, filla de D. Anxo M\u00e9ndez Navia e de D\u00aa Catalina Castellano.<\/p>\n<p>A parte baixa do escudo son armas dos Arines, 10 panelas: tres, tres, tres e unha, acompa\u00f1adas dun luceiro de oito puntas das armas dos Bengolea.<\/p>\n<p>En xeral, parece o escudo dalg\u00fan cabaleiro que ten que ver co mar ou con temas de marina. Seg\u00fan os blas\u00f3ns de Galicia, D. Pedro de Arines de Vigo, en 1525 casaba con D\u00aa Ana Troncoso, neta de D. Fern\u00e1n Troncoso de Sotomayor, se\u00f1or de Pico\u00f1a, que defendeu Baiona dos corsarios.<\/p>\n<p>Seu fillo D. Pedro de Arines Troncoso casa en terceiras nupcias con D\u00aa Mayor Fern\u00e1ndez de Acu\u00f1a, filla do escribano de Bayona, e te\u00f1en oito fillos, e entre os seus descendentes os Duques de Atrisco, os Marqueses de Valladares, os Condes de Maceda, con casa solariega en S.Xusto de Cabarcos, e tam\u00e9n contan c\u00f3s Vizcondes de Meira. D. Juan de Arines o terceiro fillo morre en Foz en 1602 e estaba casado con D\u00aa Mar\u00eda de Castro.<\/p>\n<p>\u00bfEra esta casa de Ribadeo unha das casas solariegas dalg\u00fan destes fillos? Non sabemos, pero o casco da encimera \u00e9 de alto linaxe e outra das casas blasonadas de Ribadeo que estivo case a piques da ru\u00edna total ata que fai poucos anos se puxeron a medio reconstru\u00edla amecida \u00e1 outra de m\u00e1is enriba de D. Jos\u00e9 P\u00e9rez da familia dos Perecitos, na que tiveron bazar e muebler\u00eda, e que logo tam\u00e9n tuvo alugada para f\u00e1brica de gabardinas de Lla\u00fa.<\/p>\n<p>Quizais algu\u00e9n saiba m\u00e1is certamente da s\u00faa historia, e no lo queira contar como fixo excelentemente Jes\u00fas D\u00edaz Cadenas, sobre a Aduana Vella, ampliando a biograf\u00eda dos propietarios, de como fora adquirida en 1799 por D. Pedro Miranda Villamil, fidalgo e comerciante de ultramar de mans de D\u00aa. Nicolasa Ortega, para dedicala a casa propia, e cuxos baixos serv\u00edan de p\u00f3sito e almac\u00e9n de produtos ultramarinos, nunha etapa florecente do s\u00e9culo XIX do Porto de Ribadeo.<br \/>\nEsperemos que agora chegue a bon porto esta casa sita na r\u00faa Enxe\u00f1eiro Schulz e non a abandonen de novo per s\u00e6cula s\u00e6culorum&#8230; como est\u00e1n facendo coa Torre dos Moreno e algunhas casas blasonadas m\u00e1is.<\/p>\n<table align=\"center\" cellpadding=\"0\" cellspacing=\"0\" class=\"tr-caption-container\" style=\"margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjX0Wqed_9by1r4k0DjL6NJijmA9WuK58XQuuQxZmNlfx72Q9d1fiiI9wCUjJS_L6sEnWFsAXQIOzb0lj51C3n9VBZfeP0_FH2a3wAU0SIVZaF-RO0peX8ZNQ-ch1RZ6tQnFCYcKQ\/s2048\/enxe%25C3%25B1eiro+Schultz.png\" imageanchor=\"1\" style=\"margin-left: auto; margin-right: auto;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"320\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjX0Wqed_9by1r4k0DjL6NJijmA9WuK58XQuuQxZmNlfx72Q9d1fiiI9wCUjJS_L6sEnWFsAXQIOzb0lj51C3n9VBZfeP0_FH2a3wAU0SIVZaF-RO0peX8ZNQ-ch1RZ6tQnFCYcKQ\/s2048\/enxe%25C3%25B1eiro+Schultz.png\" width=\"259\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"tr-caption\" style=\"text-align: center;\">Fachada de Enx. Schulz 5, en obras (Google Street View)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 metade da r\u00faa a man esquerda segundo se baixa desde a Amando P\u00e9rez cara a r\u00faa Viejo Pancho e Antonio Otero, atopamos unha casa blasonada cun antigo escudo de armas. Est\u00e1 realizado nunha pedra enroxecida, posiblemente pola cantidade de anos que estivo sometido as goteiras do canal\u00f3n a traverso dos cramp\u00f3ns de ferro, pero [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[65,11,46],"class_list":["post-6189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-arquitectura","tag-historia","tag-pancho-campos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6189"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6189\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}