Cales Claro Indo Pero Antonio Gregorio Montes<\/em><\/p>\n (*) Sobre fronteiras, que
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\nson os l\u00edmites de Ribadeo? Calquera for\u00e1neo que mire un mapa poder\u00e1
\ndicilo: nome\u00e1ndoos polo que hai m\u00e1is al\u00f3, Ribadeo limita con
\nBarreiros e con Trabada. Para moita xente, abondar\u00e1 con eses
\nl\u00edmites. Iso non obsta para que, a pouco que se colla un mapa m\u00e1is
\namplo, por exemplo, poda (e podamos) ver que limita con Asturias.
\nDistinguindo, co concello de A Veiga. Chegamos as\u00ed a un primeiro
\n‘Asturias (o m\u00e1is al\u00f3) existe!’ que pode ser administrativo ou con
\noutro sentido, pero non deixa de ser certo, e ser un l\u00edmite, Eo polo
\nmedio. Especifico o de Eo polo medio: nos casos dos l\u00edmites internos
\na Galicia, os r\u00edos ou promontorios que nos separan son m\u00e1is tenues,
\nmenos separadores que o gran r\u00edo.<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\nque, qued\u00e1ndonos con eses l\u00edmites, teriamos unha grande falla: a
\nr\u00eda de Ribadeo desaparecer\u00eda do mapa. As\u00ed, pois, sigamos
\nincorporando beiras, limitando: Ribadeo limita con Castropol. Si, os
\nsetecentos metros que separan os peiraos das d\u00faas capitais de
\nconcello son de r\u00eda, a r\u00eda de Ribadeo. Pero Ribadeo non limita coa
\nr\u00eda: limita con Castropol na r\u00eda. \u00c9 algo que debe quedar claro,
\npois a r\u00eda \u00e9 compartida e non propiedade de Ribadeo, a\u00ednda que non
\nme quede claro de todo o vencellamento continuado dese espazo de
\nxeito a partir da c\u00e9lebre disputa entre Bispos por terra e muller.
\nAs\u00ed pois, unha volta claro que a r\u00eda \u00e9 de todos e polo tanto, non
\n\u00e9 fronteira (*), sen\u00f3n en todo caso, posibilidade de uni\u00f3n por
\nmedio da comunicaci\u00f3n que resulta de sucala, contin\u00fao.<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\nm\u00e1is al\u00f3, afondando nos l\u00edmites, \u00f3 norte do concello diriamos que
\nRibadeo limita co Mar Cant\u00e1brico. Se nos lembramos do nome dunhas
\nc\u00e9lebres xornadas (c\u00e9lebres ao menos entre n\u00f3s), ‘Mar por medio’,
\nos que vivimos por esta banda sabemos que o mar non limita, a pesares
\ndos cant\u00eds que fan de contenci\u00f3n da auga (ou da terra), e que dende
\no mar poden ser vistos como un aut\u00e9ntico muro, unha fronteira. Pero
\nxa hai tempo que os mari\u00f1os da terra e os comerciantes capitaneados
\npolo Marqu\u00e9s de Sargadelos nos ensinaron que iso do l\u00edmite mari\u00f1o
\n\u00e9 algo difuso. Podemos dicir con m\u00e1is xeito que Ribadeo limita con
\nco sur de Inglaterra, ou coa Breta\u00f1a, por exemplo. Est\u00e1 claro que,
\nmar por medio, Ribadeo limita con calquera outra costa de mar aberto:
\n\u00e9 o l\u00edmite m\u00e1is amplo dos enunciados, e non o digo polos recortes,
\nentrantes e sa\u00edntes, furnas e covas, que forma o litoral, sen\u00f3n
\nporque xeraci\u00f3ns anteriores de ribadenses fixeron posible a
\ncomunicaci\u00f3n a traverso do mar e puxeron os l\u00edmites de Ribadeo mais
\nal\u00f3, moito m\u00e1is al\u00f3 dos cant\u00eds de Augasantas.<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\nestes novos l\u00edmites, extensos, l\u00e9vannos a pensar un pouco m\u00e1is
\nal\u00f3, a outros, e desta volta, desco\u00f1ecidos ou desconsiderados: o
\nprimeiro, cara abaixo: pouco sabemos deses l\u00edmites, que nos
\ndescriben os xe\u00f3logos e que podemos ollar nas canteiras da Devesa ou
\nnas covas do litoral. En calquera caso, non considerados, non citados
\ncomo l\u00edmites, esquecidos como tales. O segundo, cara arriba, o ceo
\ninfinito aberto \u00e1 comunicaci\u00f3n e \u00e1 imaxinaci\u00f3n. Lugar sucado ata
\nhai moi pouco s\u00f3 por poetas, novelistas, pintores, … que fai
\nlimitar Ribadeo coas estrelas. Este \u00e9 o l\u00edmite m\u00e1is inc\u00f3gnito e \u00f3
\ntempo, sempre o m\u00e1is achegado. Un l\u00edmite que non pecha, sen\u00f3n que
\nse deixa aberto. Un l\u00edmite que fai de fronteira e, \u00f3 tempo, que nos
\npermite albiscar m\u00e1is al\u00f3, \u00f3 infinito. O \u00fanico l\u00edmite de verdade
\nque debe ter Ribadeo, ou, \u00f3 menos, os ribadenses.<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n
\npoden ser moi diferentes a l\u00edmites, un traballo de hai uns anos de
\nSuso Fern\u00e1ndez Acevedo, tit\u00falase as\u00ed.<\/em><\/p>\n