{"id":5604,"date":"2018-01-10T08:22:00","date_gmt":"2018-01-10T07:22:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T13:30:25","modified_gmt":"2024-11-12T12:30:25","slug":"o-camino-norte-por-barreiros-breve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2018\/01\/10\/o-camino-norte-por-barreiros-breve\/","title":{"rendered":"O CAMI\u00d1O NORTE POR BARREIROS. Breve historia. Emilio Pi\u00f1eiroa Lozano"},"content":{"rendered":"

O Concello de Barreiros<\/a> at\u00f3pase situado na franxa norte da provincia de Lugo, denominada A Mari\u00f1a.<\/em><\/p>\n

A s\u00faa situaci\u00f3n xeogr\u00e1fica pode considerarse un privilexio natural, xa que se atopa entre o mar Cant\u00e1brico, con fin\u00edsimos areais de ata 8 kms, e a monta\u00f1a.<\/em><\/p>\n

O Cami\u00f1o Norte<\/a> percorre a zona interior do concello, zona agr\u00edcola e gandeira por excelencia.<\/em><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

O CAMI\u00d1O NORTE POR BARREIROS. Breve historia<\/em><\/p>\n

Ribadeo<\/a> era para o peregrino o primeiro punto do seu itinerario galaico ata Compostela.<\/em><\/p>\n

Os peregrinos deixaban Ribadeo cara a Mondo\u00f1edo<\/a> e abandonaban definitivamente o seu contacto co mar, intern\u00e1ndose por Ove<\/a> ata a Nosa Sra. da Ponte<\/a>, na parroquia de Arante<\/a>, onde o c\u00f3engo mindoniense Juan Marqu\u00e9s empregou os seus bens, no s\u00e9culo XVI, na creaci\u00f3n dun hospital para peregrinos.<\/em><\/p>\n

O cami\u00f1o atravesa unha arboreda e entra no Concello de Barreiros. Dende o alto, div\u00edsase o gando nun terreo de abundantes pastos e un pequeno val surcado polo r\u00edo Porto Brag\u00e1n. Aos nosos p\u00e9s, a parroquia de Vilamart\u00edn Pequeno<\/a> e na outra ladeira, Vilamart\u00edn Grande<\/a>, barrio que pertence \u00e1 parroquia de San Xi\u00e1n de Cabarcos<\/a>. Ao fondo, F\u00f3rnea<\/a>, do Concello de Trabada<\/a>.<\/em><\/p>\n

En Vilamart\u00edn Pequeno visitamos a Igrexa parroquial, na honra de San Xo\u00e1n Degolado.<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em>
\nOs peregrinos, despois de cruzaren o r\u00edo e subiren unha empinada costa que conduce a Vilamart\u00edn Grande, encontran \u00e1 esquerda a Capela do Carme que pertenceu a unha fundaci\u00f3n e que no ano 1995 foi arranxada polos veci\u00f1os. No interior, na parede lateral esquerda, nunha l\u00e1pida hai a seguinte inscrici\u00f3n: \u201cEsta ermita est\u00e1 fundada un aniversario Sant\u00edsimo de una misa cantada con responso y cuatro rezadas en cada d\u00eda de las festividades de Nuestra Se\u00f1ora de la Merced y del Carmen de cada a\u00f1o a ocho reales de limosna por las cantadas y a tres las rezadas paso la escritura de dotaci\u00f3n ante Bernab\u00e9 de Miranda. Notario en 29 de 7 de Diciembre de 1.692, a\u00f1os\u201d. No altar,na parte central, est\u00e1 a Virxe do Carme, patroa \u00e1 que se lle celebra a festividade o 16 de xullo; a \u00e1mbolos dous lados, d\u00faas virxes do barroco galego, de 1692; na de menor tama\u00f1o pode lerse: \u201cNosa Sra. de las Angustias de las Beatas Mar\u00edas\u201d. \u00c9 de destacar un c\u00e1liz e unha patena, cunha inscrici\u00f3n na base: que di: \u201dD. Salvador Men\u00e9ndez, a\u00f1o 1.692\u201d.<\/em><\/p>\n

\u00c1 dereita do cami\u00f1o at\u00f3pase o teleclub e a escola, pechada co gallo da concentraci\u00f3n escolar e , na mesma situaci\u00f3n atoparemos as escolas de Gond\u00e1n<\/a> e San Xusto<\/a>.<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em>
\nSeguindo o cami\u00f1o, antes de baixar a Gond\u00e1n, o alto de Vilamart\u00edn Grande pode servirlle \u00f3 peregrino de mirador, dende onde se divisa unha perspectiva do Val de Cabarcos, formado por San Xi\u00e1n e San Xusto. Plinio<\/a> afirmaba que os antigos \u201ccibarcos<\/a>\u201c eran cidad\u00e1ns dunha rep\u00fablica no convento xur\u00eddico lucense do tempo dos romanos. Podemos deixar establecido que os cibarcos extend\u00edanse dende a desembocadura do Masma<\/a>, en Foz<\/a>, \u00e1 do Eo<\/a> en Ribadeo.<\/em><\/p>\n

Madoz<\/a> e Vicetto<\/a> supo\u00f1en que foron os primeiros moradores desta terra de Cabarcos.<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em>
\nDe crer \u00f3 P. Fl\u00f3rez, o documento m\u00e1is antigo que se co\u00f1ece en Espa\u00f1a ref\u00edrese a este Concello. Tr\u00e1tase da doaz\u00f3n duns terreos do ano 755, situados entre o r\u00edo Eo e o Masma, feita polo rei D. Silo<\/a>, a instancias do abade Esperanta, a varios monxes para que edificaran al\u00ed un mosteiro.<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n

<\/a><\/em><\/p>\n

O nome de Cibarcos cons\u00e9rvase a trav\u00e9s da Idade Media, sen m\u00e1is variaci\u00f3n que o cambio do i en a, aparecendo xa nos primeiros s\u00e9culos da Reconquista. Xa no ano 916 aparece un documento no que Ordo\u00f1o II<\/a> doa as igrexas situadas entre o Eo e o Masma, onde figuran as de Sancti Justi de Cabarcos e Sancti Julliani de Giliari.<\/em><\/p>\n

No ano 1406 L\u00f3pez D\u00edaz de Teijeiro doaba ao bispo de Mondo\u00f1edo a terrar\u00eda de Cabarcos; os seus escudos aparecen citados nun documento do Mosteiro de Lourenz\u00e1<\/a>, que leva a data de1448. Deberon vivir aqu\u00ed numerosas familias de reco\u00f1ecida nobreza e fidalgu\u00eda.<\/em><\/p>\n

Segundo documentos encontrados, Pedro Pardo de Cabarcos (sobri\u00f1o do Mariscal Pedro Pardo de Cela<\/a>) era dono de grandes terreos neste val que vendeu por 2000 maraved\u00eds para axudar \u00f3s Reis Cat\u00f3licos<\/a> na toma de Granada.<\/em><\/p>\n

A vida das xentes que habitaban nestas terras transcorreu pac\u00edfica e sosegadamente, dedic\u00e1ndose ao traballo agr\u00edcola e manual; chegando a haber a finais do S. XVIII (1787), no Concello de Cabarcos 21 telares e 504 arrobas de vi\u00f1o.<\/em><\/p>\n

O Concello estaba formado por S. Xi\u00e1n de Cabarcos, S. Xusto de Cabarcos e Vilamart\u00edn Pequeno, estando a capitalidade no primeiro.<\/em><\/p>\n

Na actualidade pertence ao Concello de Barreiros, adic\u00e1ndose \u00e1 gander\u00eda e \u00e1 agricultura.<\/em><\/p>\n

En Gond\u00e1n (S.Xi\u00e1n de Cabarcos) atopamos unha pequena capela, na honra da Virxe do Pilar, coas imaxes da Virxe e de Santiago Ap\u00f3stolo; ao lado a fonte de Cimadevila onde o peregrino pode saciar a sede. A poucos metros o albergue de peregrinos.<\/em><\/p>\n

Cami\u00f1amos en descenso ata a parroquia de S. Xusto de Cabarcos, cruzando o r\u00edo Puxigo, atopamos o albergue de peregrinos (antiga escola), deixamos a estrada asfaltada collendo unha pista ata a Igrexa. Atopamos un cruceiro, en recordo da capela do Bo Suceso, destru\u00edda en 1984; esta imaxe, xunto coas de S. Sebasti\u00e1n e S. Roque peregrino atopar\u00e9molas metros m\u00e1is arriba na Igrexa; que chama a atenci\u00f3n pola s\u00faa situaci\u00f3n, na parte alta, coma se estivera vixiando o val e esperando a chegada do peregrino. En 1993 foi arranxada, sendo p\u00e1rroco D. Santiago Riguera D\u00edaz. Data de antes do ano 900, con planta de cruz latina. Destaca o retablo barroco de 1753, a s\u00faa imaxiner\u00eda como O Ap\u00f3stolo Santiago peregrino, S. Xusto e S. Pastor, patr\u00f3ns da parroquia; entre outros \u00e9 de admirar o p\u00falpito e dous confesionarios, obra do artista local Santiago Candia (1916), autor tam\u00e9n do retablo da Virxe das Dores.<\/em><\/p>\n\n\n\n\n
<\/a><\/em><\/td>\n<\/tr>\n
Casa do Concello de Cabarcos<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


\n<\/em><\/p>\n\n\n\n\n
<\/a><\/em><\/td>\n<\/tr>\n
C\u00e1rcere do Concello de Cabarcos<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


\n<\/em>
\nO peregrino deixa o Concello de Barreiros, pasa por unha zona de bosques que o leva \u00f3 veci\u00f1o Concello de Vilanova de Lourenz\u00e1, atopando a capela de Santa Cruz preto do campo de f\u00fatbol. En Lourenz\u00e1 os peregrinos recib\u00edan unha calorosa acollida no mosteiro, que data do s\u00e9culo X. Impresiona a actual fachada barroca do mosteiro, dese\u00f1ada polo arquitecto compostel\u00e1n Fernando Casas Novoa<\/a>, autor da fachada do Obradoiro.<\/em><\/p>\n

Da importancia deste Cami\u00f1o Norte ou Cami\u00f1o Real, temos o testemu\u00f1o da existencia de d\u00faas pousadas: a Casa de Veiga do Cami\u00f1o Real en Gond\u00e1n e a pousada de Inocente do Curbeiro en S. Xusto.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O Concello de Barreiros at\u00f3pase situado na franxa norte da provincia de Lugo, denominada A Mari\u00f1a. A s\u00faa situaci\u00f3n xeogr\u00e1fica pode considerarse un privilexio natural, xa que se atopa entre o mar Cant\u00e1brico, con fin\u00edsimos areais de ata 8 kms, e a monta\u00f1a. O Cami\u00f1o Norte percorre a zona interior do concello, zona agr\u00edcola e […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[89,11],"class_list":["post-5604","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-emilio-pineiroa","tag-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5604\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}