{"id":4535,"date":"2021-05-05T11:23:00","date_gmt":"2021-05-05T09:23:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-01T19:30:58","modified_gmt":"2024-11-01T18:30:58","slug":"pregon-festividade-de-as-cruces-ponte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2021\/05\/05\/pregon-festividade-de-as-cruces-ponte\/","title":{"rendered":"Preg\u00f3n festividade de As Cruces. A Ponte, 23\/05\/2010. Emilio Pi\u00f1eiroa"},"content":{"rendered":"

Festividade de As cruces<\/strong><\/span><\/p>\n

A Ponte.<\/strong><\/span><\/p>\n

Preg\u00f3n. Data: 23\/05\/2010<\/strong><\/span><\/p>\n

Boas tardes, grazas por estar aqu\u00ed.<\/span><\/p>\n

Fai un mes sonou o tel\u00e9fono da mi\u00f1a casa a mediod\u00eda, o\u00edn unha voz que me resultaba co\u00f1ecida, era a voz de Azucena, propo\u00f1\u00edame facer o preg\u00f3n da Festa da Ponte.<\/span><\/p>\n

Non sab\u00eda que responder. A pesar de sentir agarimo por este lugar, ti\u00f1a medo e responsabilidade ante este reto. Que lle \u00eda decir \u00f3s veci\u00f1os da Ponte que eles nos saiban?<\/span><\/p>\n

Ante as mi\u00f1as d\u00fabidas, Azucena d\u00edxome que o pensara\u2026que me volver\u00eda a chamar\u2026e ben que o pensei\u2026son tres as raz\u00f3ns polas que estou aqu\u00ed:<\/span><\/p>\n

1\u00aa. Pola Virxe das Virtudes, Virxe con moitos devotos en toda A Mari\u00f1a e Occidente Asturiano,… \u00e9 unha responsabilidade pero o mesmo tempo unha honra.<\/span><\/p>\n

2\u00aa. Polos veci\u00f1os da Ponte.<\/span><\/p>\n

Cando ve\u00f1o aqu\u00ed at\u00f3pome como na mi\u00f1a casa, sei cando chego pero non sei cando marcho. As conversas con Anita, Manolo o Barbeiro, Encarna de Panta, Carmen do Cuco, Olga do Quinteiro, pero debo mencionar dunha forma especial a Rosa do Xirifo, polas moitas veces que a molestei e sigo molestando para que me deixe as chaves da capela… \u00f3 marcharme sempre me d\u00ed: ata que volvas outra vez ou volve cando queiras.<\/span><\/p>\n

3\u00aa. Porque mo pid\u00edu Azucena, o seu pai \u00e9 Pepe, membro da Comisi\u00f3n das Festas. Non lle pod\u00eda dicir non, porque grazas a Pepe poiden localizar unhas pedras grandes na parroquia de Vidal e as\u00ed facer un pequeno traballo sobre As M\u00e1moas das Pallaregas.<\/span><\/p>\n

E aqu\u00ed estou, algo nervioso, pero vexo moitas caras co\u00f1ecidas e iso dame tranquilidade porque sei que se te\u00f1o alg\u00fan erro saber\u00e9des perdoarme, adem\u00e1is te\u00f1o o apoio desta Se\u00f1ora, A Virxe das Virtudes.<\/span><\/p>\n

Dende neno o\u00edn falar de romar\u00edas, S. Andr\u00e9s de Teixido, S. Cosme da Monta\u00f1a, O Conforto..e por suposto da romar\u00eda da Ponte.<\/span><\/p>\n

Se lles digo a verdade non lembro a mi\u00f1a 1\u00aa visita A Ponte, si me acordo al\u00f3 por 1990 cando pasei por aqu\u00ed en bicicleta cami\u00f1o de Santiago de Compostela.<\/span><\/p>\n

\u00c9 a partir de 1998, cando son destinado \u00f3 Instituto Gamallo Fierros de Ribadeo e entro en contacto coa Ponte e sobre todo a partir de 2004 cando xunto con 5 alumnos de 2\u00ba de ESO : Marta, Pedro, Jorge, Nelson e Marcos fixemos este pequeno Caderno de Investigaci\u00f3n sobre A Ponte. Isto permit\u00edume co\u00f1ecer a D. Jos\u00e9 Ferreiro, o Sr. Cura, que me deu todo tipo de informaci\u00f3n e facilidades, colaborando escribindo o limiar deste libro.<\/span><\/p>\n

Para explicar a Historia da Ponte, debemos estudiala dende 4 puntos de vista:<\/span><\/p>\n

1\u00ba. A Ponte centro mariano, con moitos devotos e romeiros.<\/span><\/p>\n

2\u00ba. A Ponte como xoia da arte, polas pinturas murais, \u00e1s veces pouco valoradas.<\/span><\/p>\n

3\u00ba. A Ponte no Cami\u00f1o Norte de Santiago, onde exist\u00edu un hospital para pobres e peregrinos baixo a advocaci\u00f3n de S. Andr\u00e9s.<\/span><\/p>\n

4\u00ba. A Ponte \u00e9 Historia. Aqu\u00ed en 1809 veci\u00f1os de 7 parroquias capitaneadas polo fidalgo de Sante, Don Melchor D\u00edaz de la Rocha, venceron \u00e1s troppas de Napole\u00f3n na Guerra da Independencia.<\/span><\/p>\n

Como poden ver o tema \u00e9 amplio, levar\u00edanos varias horas, pero non se preocupen, que vou tratar de ser breve.<\/span><\/p>\n

En 1\u00ba lugar <\/span>A Ponte \u00e9 un centro mariano.<\/strong><\/span><\/p>\n

Esta ermida ou santuario co\u00f1\u00e9cese dende moi antigo.<\/span><\/p>\n

Pola documentaci\u00f3n que dispo\u00f1emos a s\u00faa orixe data da 1\u00aa metade do S\u00e9culo XV.<\/span><\/span><\/p>\n

A fama de Virxe milagreira, o n\u00famero de exvotos, as festas, as procesi\u00f3ns marianas, as esmolas, as misas dan testemu\u00f1a delo.<\/span><\/p>\n

Unha mostra t\u00e9mola na pintura de 1606, \u00e9 un naufraxio. Onde Domingo de Carranza e Aguiar, capit\u00e1n de Infanter\u00eda espa\u00f1ola, d\u00e1lle as grazas \u00e1 Virxe por salvalo no medio dunha gran tormenta.<\/span><\/p>\n

Outra mostra desta devoci\u00f3n \u00e9 a s\u00faa presenza hoxe aqu\u00ed, as\u00ed como os domingos na misa das 11.<\/span><\/span><\/p>\n

Decateime desta devoci\u00f3n cando acompa\u00f1ando a un grupo de visitantes\u2026.. a uns gust\u00e1balles as pinturas, outros o entorno\u2026<\/span><\/p>\n

Pero unha se\u00f1ora quedouse mirando fixamente para a Imaxe da Virxe e fixo o seguinte comentario:<\/span><\/span><\/p>\n

Mirade para a cara da Virxe:<\/span><\/p>\n

\u00bfnon vos parece que transmite tranquilidade, sosiego, paz, amor…?<\/span><\/p>\n

\u00bfQue entendemos por amor?<\/span><\/p>\n

Pod\u00edamos definilo como\u2026, si \u00e9 que ten definici\u00f3n…<\/span><\/p>\n

\u201c <\/span>O amor \u00e9 o que todos buscamos na vida\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c <\/span>O amor fainos ver o mundo doutra forma\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c <\/span>O amor \u00e9 unha maxia, \u00e9 \u00edntimo, \u00e9 inmaterial \u00e9 algo…inexplicable.<\/span><\/p>\n

No meu nome e de t\u00f3dolos presentes, se mo permiten, quixera neste d\u00eda adicarlle \u00e1 Virxe unhas verbas:<\/span><\/p>\n

Canto \u00e1 Virxe das Virtudes<\/u><\/p>\n

Virxe das Virtudes                                                  Virxe das Virtudes<\/span><\/p>\n

Reina e Se\u00f1ora                                                        a Virxe bela<\/span><\/span><\/p>\n

eres nai divina                                                         os teus fillos da Ponte<\/span><\/p>\n

tam\u00e9n na Gloria.                                                     a t\u00ed che rezan.<\/span><\/p>\n

Os anxos do Ceo                                                    Porque eres Patroa<\/span><\/p>\n

a t\u00ed te aclaman,                                                       a \u201cPatronci\u00f1a\u201d<\/span><\/p>\n

por ser unha Virxe pura                                         ao ver a t\u00faa cara bela<\/span><\/p>\n

e inmaculada.                                                        as penas quitas.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Acl\u00e1mante no Ceo                                                Virxe das Virtudes<\/span><\/span><\/p>\n

tam\u00e9n na Ponte,                                                    a predilecta<\/span><\/p>\n

porque eres a Patroa                                             \u00e1 que os seus fillos choran<\/span><\/span><\/p>\n

por excelencia.                                                     e contan as penas.<\/span><\/span><\/p>\n

Patroa do teu pobo                                               Danos a paz<\/span><\/p>\n

o teu pobi\u00f1o                                                         quita as penas<\/span><\/p>\n

onde te queremos todos                                       danos alegr\u00eda<\/span><\/p>\n

desde pequeni\u00f1os.                                                porque t\u00fa eres Santa,<\/span><\/p>\n

                                                                             Virxe Mar\u00eda.<\/span><\/p>\n

En 2\u00ba lugar temos que destacar as <\/span>pinturas murais<\/strong><\/span>, unha xoia seg\u00fan os entendidos en arte.<\/span><\/span><\/p>\n

Ata 1970 os muros estiveron cubertos dunha capa de cal, D. Xos\u00e9 Ferreiro descubriunas por casualidade \u00f3 ver que no arco triunfal ca\u00eda un anaco de cal e v\u00edase como un ollo, coa punta dunha navalla levantou un pouqui\u00f1o m\u00e1is e decatouse que al\u00ed hab\u00eda unhas pinturas. Deste ach\u00e1dego deu co\u00f1ecemento \u00f3s seus superiores.<\/span><\/p>\n

No ano 2000 recibiuse unha subvenci\u00f3n para a s\u00faa restauraci\u00f3n.<\/span><\/p>\n

– Escenas da Infancia de Xes\u00fas.<\/strong><\/p>\n

Finais s\u00e9culo XIV, principios do XV, pinturas g\u00f3ticas.<\/span><\/p>\n

Autor desco\u00f1ecido, escola de Mondo\u00f1edo<\/span><\/p>\n

Natividade ?<\/span><\/span><\/p>\n

Adoraci\u00f3n dos Reis Magos (Epifan\u00eda)?<\/span><\/p>\n

Matanza dos Inocentes<\/span><\/span><\/p>\n

Fuxida a Exipto<\/span><\/p>\n

– Arco triunfal g\u00f3tico: <\/strong><\/span>(representaci\u00f3n da Morte Triunfante)<\/span><\/p>\n

dous drag\u00f3ns, con motivos vexetais.<\/span><\/span><\/p>\n

Home rico<\/strong><\/span>, luxosamente vestido, parece ofrecer un saco<\/span><\/p>\n

cheo de moedas , manifesta a impotencia do home enfrontado ante a Morte.<\/span><\/p>\n

Un esqueleto: a figura da Morte<\/strong><\/p>\n

O esqueleto parece presentar un coraz\u00f3n, un cad\u00e1ver activo a pesar do seu estado de descomposici\u00f3n, os membros consumidos.<\/span><\/p>\n

A frecha pode representar simb\u00f3licamente a peste.<\/span><\/p>\n

Outra interpretaci\u00f3n:<\/u><\/p>\n

A representaci\u00f3n da Morte, a disposici\u00f3n no interior da Igrexa:<\/span><\/p>\n

A Morte, sit\u00faase orientada \u00f3 Norte, o norte \u00e9 o reino do demo, do fr\u00edo.<\/span><\/p>\n

\u00d3 Sur, representa a vida, luz e divindade.<\/span><\/p>\n

Pinturas con esceas da Vida de Mar\u00eda.<\/strong><\/span><\/p>\n

Datan de 1516.<\/span><\/p>\n

(Esta obra mand\u00f3 hacer el Sr. Pedro Pardo de Aguiar, Se\u00f1or del Coto de Samarugo a su costa se inici\u00f3 de nuestra Sra.. En el a\u00f1o 1516).<\/span><\/p>\n

Asunci\u00f3n<\/strong><\/span><\/p>\n

Coroaci\u00f3n de Mar\u00eda<\/strong><\/p>\n

Descendemento da Cruz.<\/strong><\/p>\n

Por aqu\u00ed tam\u00e9n pasa <\/span>O Cami\u00f1o Norte de Santiago.<\/strong><\/p>\n

Son moitos os peregrinos que pasan e m\u00e1is neste ano por ser Ano Santo ou Xacobeo.<\/span><\/p>\n

A mediados do s\u00e9culo XVI (1543) un coengo de Mondo\u00f1edo, nado en Ribadeo, Juan Marqu\u00e9s fundou un hospital para pobres e peregrinos, baixo a advocaci\u00f3n de San Andr\u00e9s, \u00f3s que hab\u00eda que darlles, sen paga algunha, casa, cama, luz e le\u00f1a. S\u00f3 pod\u00edan dormir unha noite.<\/span><\/p>\n

Sabemos que en 1834 unha gran riada levou dita casa e a capela de San Andr\u00e9s coas s\u00faas imaxes, xunto co hospital.<\/span><\/p>\n

Deste hospital hoxe sabemos un pouco m\u00e1is polo traballo de investigaci\u00f3n que fixo o historiador e amigo focense Xo\u00e1n Ram\u00f3n Fern\u00e1ndez Pacios, no libro \u201c Hospitalidade e peregrinaci\u00f3n. O Cami\u00f1o do Norte na Mari\u00f1a luguesa\u201d.<\/span><\/p>\n

Sobre o funcionamente deste hospital dinos:<\/span><\/p>\n

\u201c<\/span>as sabas deben ser lavadas polo menos unha vez ao mes, lavado que debe ser m\u00e1is frecuente si nelas tivera dormido algunha persoa con enfermidade contaxiosa\u201d \u201c A palla que formaba o colch\u00f3n ( non hab\u00eda Flex) deb\u00eda de ser cambiada cada 3 meses.<\/span><\/p>\n

Neste libro Xo\u00e1n Ram\u00f3n fai tam\u00e9n un estudo doutros hospitais que hab\u00eda no Cami\u00f1o Norte, S. Sebasti\u00e1n e S. L\u00e1zaro en Ribadeo, Lourenz\u00e1, Modo\u00f1edo, Vilalba…pero voulles ler unha curiosidade, que chama a atenci\u00f3n porque so fai referencia a ela cando fala do Hospital da Ponte, leo:<\/span><\/p>\n

\u201cjunto a las camas hay una necesaria que est\u00e1 frente a las camas y no tiene puerta ninguna, de suerte que si alguna persona va a ella, le ven los dem\u00e1s\u201d.<\/span><\/p>\n

\u00bfSaben que \u00e9 a necesaria?<\/span><\/p>\n

\u00c9 un inodoro, un retrete. <\/span>Como vemos era o hospital m\u00e1is moderno, porque estamos a falar de principios do s\u00e9culo XVII.<\/span><\/p>\n

Pero <\/span>A Ponte tam\u00e9n \u00e9 Historia,<\/strong><\/span> a quen no lle sona <\/span>A Romaxe das Cruces<\/strong><\/span>.<\/span><\/p>\n

Foi en xaneiro (29 ) de 1809 cando veci\u00f1os de 7 parroquia : Sante, Valboa, Vidal, Arante, Cubelas, Cedofeita e Ove, mandados polo fidalgo de Sante, Don Melchor D\u00edaz de la Rocha, venceron \u00e1s tropas francesas de Napole\u00f3n dirixidas polo xeneral Fournier na Guerra da Independencia.<\/span><\/p>\n

Ma\u00f1\u00e1 luns, como t\u00f3dolos anos, conmem\u00f3rase esta victoria cos pend\u00f3ns e cruces das 7 parroquias, est\u00e1n invitados.<\/span><\/p>\n

Precisamente o ano pasado celebrouse o Bicentenario, f\u00edxose unha recreaci\u00f3n con figurantes de A Coru\u00f1a, O Bierzo, Asturias e Pontesampaio de Pontevedra. Como moitos recordar\u00e1n houbo ca\u00f1\u00f3ns, cabaler\u00eda e fogo, non real, sen\u00f3n de fogueo.<\/span><\/p>\n

Deste acontecemento f\u00edxose eco a TV, radio e prensa. Un diario publicou que o domingo presenciaran dita recreaci\u00f3n preto de 2.000 persoas.<\/span><\/p>\n

A Ponte pod\u00e9mola resumir en 3 verbas:<\/strong><\/p>\n

Relixiosidade – Arte e Historia<\/strong><\/p>\n

Como vexo a membros da Corporaci\u00f3n Municipal, xa sei que estamos en crise, dende aqu\u00ed pedir\u00eda que estudasen a posibilidade de recuperar o Albergue de Peregrinos as\u00ed como organizar visitas guiadas a esta capela. Moitas veces non \u00e9 cuesti\u00f3n econ\u00f3mica, sen\u00f3n vontade.<\/span><\/p>\n

Chegamos \u00f3 2010, aqu\u00ed xuntos, festa na honra de Nosa Se\u00f1ora das Virtudes, \u00f3s actos relixiosos hai que engadir a m\u00fasica e o baile, e por suposto o bo xantar, onde veci\u00f1os e visitantes formamos \u201c unha gran familia\u201d.<\/span><\/p>\n

Vou rematar, estou seguro que est\u00e1n esperando a actuaci\u00f3n da Coral de Ribadeo, perdoen se me extend\u00edn moito. Remato con estas verbas:<\/span><\/p>\n

Estamos de festa, tempo propicio.<\/span><\/p>\n

A Ponte \u00e9 un sono, un conto.<\/span><\/p>\n

A Ponte \u00e9 un conto que empeza hoxe.<\/span><\/p>\n

As festas tam\u00e9n.<\/span><\/p>\n

Boas tardes, Moitas grazas. Felices festas.<\/span><\/p>\n

Emilio Pi\u00f1eiroa Lozano<\/span><\/p>\n

\n

Obras de Emilio Pi\u00f1eiroa en Ribadeando<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Festividade de As cruces A Ponte. Preg\u00f3n. Data: 23\/05\/2010 Boas tardes, grazas por estar aqu\u00ed. Fai un mes sonou o tel\u00e9fono da mi\u00f1a casa a mediod\u00eda, o\u00edn unha voz que me resultaba co\u00f1ecida, era a voz de Azucena, propo\u00f1\u00edame facer o preg\u00f3n da Festa da Ponte. Non sab\u00eda que responder. A pesar de sentir agarimo […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[89,11],"class_list":["post-4535","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-emilio-pineiroa","tag-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4535\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}