{"id":3417,"date":"2022-01-09T20:19:00","date_gmt":"2022-01-09T19:19:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-10-25T10:59:35","modified_gmt":"2024-10-25T08:59:35","slug":"a-mortalidade-durante-pandemia-en","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2022\/01\/09\/a-mortalidade-durante-pandemia-en\/","title":{"rendered":"A mortalidade durante a pandemia en Ribadeo e Vilalba (2020)"},"content":{"rendered":"<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>Dende hai tempo levo seguindo a incidencia do coronavirus en Ribadeo, e, dende pouco despois, tam\u00e9n en Vilalba. Nos primeiros tempos, ano 2020, a confusi\u00f3n foi grande en t\u00f3dolos sentidos. Tam\u00e9n estat\u00edstica. Tense amosado que houbo fallos e manipulaci\u00f3n, dificultando o c\u00f3mputo non s\u00f3 de afectados, sen\u00f3n tam\u00e9n de falecidos, con casos flagrantes, como o de seguimento do que pasou nas residencias de maiores, que esperemos se aclare m\u00e1is alg\u00fan d\u00eda e no seu caso se trate \u00e1 xente responsable dun xeito m\u00e1is humano do que eles trataron a quen sufriu a s\u00faa actuaci\u00f3n e a disfunci\u00f3n institucional.&nbsp;<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; En relaci\u00f3n \u00f3 n\u00famero de mortes debidas \u00f3 coronavirus, hai que ter en conta que a pandemia non actuou soa: a interacci\u00f3n con outras causas non pode resolverse con un &#8216;esta morte \u00e9 debida \u00f3 60 % polo coronavirus e \u00f3 40 % por &#8220;x&#8221;&#8216;, e listo. Non pode a moitos niveis, tampouco a nivel estat\u00edstico. De calquera xeito, unha vez co\u00f1ecido o n\u00famero de mortes total de cada localidade, pode verse a variaci\u00f3n en relaci\u00f3n a outros anos e de a\u00ed apuntar a incidencia de novas causas que non existiran neses anos. Iso foi o que fixo entre outras entidades eldiario.es hai xa un tempo para tentar aclarar as cifras, e o que comento aqu\u00ed para os concellos sinalados.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp; <\/span>Na noticia do diario, https:\/\/www.eldiario.es\/sociedad\/radiografia-70-000-muertes-peor-pandemia-exceso-mortalidad-municipio-municipio_1_8567930.html, poden atoparse mapas como os que deixo abaixo, que indican que en Ribadeo morreu no 2020 menos xente que a media da que morreu ano a ano nos cinco anos anteriores, cinco falecidos menos. O mesmo pasou en Vilalba, dous falecidos menos.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>Quere iso dicir que a pandemia mellorou a sa\u00fade en ambos lugares? Fiemos un pouco m\u00e1is fino.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>En primeiro lugar, as estat\u00edsticas tenden a ser menos precisas nos datos e predici\u00f3ns canto menor \u00e9 a poboaci\u00f3n afectada. A\u00ednda as\u00ed, a poboaci\u00f3n de ambos concellos \u00e9 abonda como para que a variaci\u00f3n esperada sexa pequena, pero non tanto como para tomalas \u00f3 p\u00e9 da letra e considerar que o exceso ou defecto observado (cinco mortes sobre 132 nun caso, dous sobre 211 noutro) te\u00f1a que ser debido de xeito exacto \u00f3 coronavirus ou a outra causa concreta, sen m\u00e1is apuntes. \u00c9 dicir, sen que poidamos non considerar outra explicaci\u00f3n.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>No 2020 os dous concellos ti\u00f1an menos poboaci\u00f3n que na media dos anos anteriores, un 0,6 % e un 1,9 % menos para Ribadeo e Vilalba, respectivamente. Como as variaci\u00f3ns en porcentaxe de mortes son do 4%menos para Ribadeo e do 1 %menos para Vilalba, xa temos unha visi\u00f3n diferente da inicial: en Vilalba a mortandade xa superar\u00eda a media dos anos anteriores. En Ribadeo, a situaci\u00f3n ser\u00eda diferente, a variaci\u00f3n de poboaci\u00f3n foi relativamente tan pequena que non dar\u00eda explicaci\u00f3n de m\u00e1is dunha das &#8216;non mortes&#8217;.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>Mais \u00e9 de aqu\u00ed de onde se pode comezar a facer elucubraci\u00f3ns. Todos sabemos que o uso das m\u00e1scaras case extinguiu a gripe, inclu\u00eddas as mortes a ela debidas. No ano 2019 morreron de gripe en Espa\u00f1a 3900 persoas, isto \u00e9, algo menos de unha por cada 10000. E iso dar\u00eda conta de outra persoa m\u00e1is salvada en Ribadeo e en Vilalba. Dese xeito, restando esa morte, Vilalba aumentar\u00eda os n\u00fameros vermellos nas mortes de 2020 en relaci\u00f3n \u00f3s cinco anos anteriores, mentres Ribadeo a\u00ednda ter\u00eda un &#8216;saldo a favor&#8217; doutras tres mortes.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>Se pasamos \u00f3s accidentes de tr\u00e1fico, no 2020 causaron case 500 mortes menos que no 2019, coido que explicables en boa parte polas restrici\u00f3ns de movemento. E, a\u00ednda que iso representa unha diferenza de mortes de s\u00f3 unha por cada 100 000 habitantes a nivel estatal, as\u00ed seguir\u00edamos sumando.<\/span><\/p>\n<p><span><span>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/span>Recollendo o que xa indiquei \u00f3 comezo, que as estat\u00edsticas non son en xeral algo que determine totalmente incidencias para ser atribu\u00eddas a unha causa, coido que a pandemia fixo posible unha certa mentalidade de coidado dos demais e de autocoidado, ao menos durante un certo tempo, o que propiciou un pequeno descenso da mortalidade &#8216;normal&#8217; ata ent\u00f3n. En Espa\u00f1a, no 2020 morreron unhas 75 000 persoas m\u00e1is que no 2019. Esa tam\u00e9n \u00e9 a cifra aproximada que d\u00e1 o INE para as mortes por coronavirus. Polo que remato de dicir, entendo que o n\u00famero de mortes que tiveron \u00f3 coronavirus como causa &#8216;principal&#8217; ou como &#8216;agravante&#8217; foi algo superior, a\u00ednda que facendo n\u00fameros non me leve m\u00e1is al\u00f3 dos 80 000 casos, algo menos de dous por cada 1000 habitantes, que de xeito proporcional -s\u00f3 a nivel de exercicio mental, pois a incidencia en ambos casos, mesmo en Vilalba co brote no asilo, foi inferior \u00e1 media espa\u00f1ola- levar\u00edan a uns 17 mortos en Ribadeo e uns 25 en Vilalba. O n\u00famero exacto? C\u00f3idate.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span><a href=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-1341477949.jpeg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"400\" src=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-1341477949.jpeg\" class=\"wp-image-3418\" width=\"315\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-615232424.jpeg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"400\" src=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-615232424.jpeg\" class=\"wp-image-3419\" width=\"280\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-248904311.jpeg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"48\" src=\"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2022\/01\/a-mortalidade-durante-pandemia-en-248904311.jpeg\" class=\"wp-image-3420\" width=\"640\" \/><\/a><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dende hai tempo levo seguindo a incidencia do coronavirus en Ribadeo, e, dende pouco despois, tam\u00e9n en Vilalba. Nos primeiros tempos, ano 2020, a confusi\u00f3n foi grande en t\u00f3dolos sentidos. Tam\u00e9n estat\u00edstica. Tense amosado que houbo fallos e manipulaci\u00f3n, dificultando o c\u00f3mputo non s\u00f3 de afectados, sen\u00f3n tam\u00e9n de falecidos, con casos flagrantes, como [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3418,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[75,67,9],"class_list":["post-3417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sen-categoria","tag-coronavirus","tag-estatisticas","tag-sociedade"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3417\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}