{"id":24918,"date":"2026-01-07T08:36:13","date_gmt":"2026-01-07T07:36:13","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/?p=24918"},"modified":"2026-01-07T09:31:59","modified_gmt":"2026-01-07T08:31:59","slug":"o-altruan-lenda-e-contrastes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2026\/01\/07\/o-altruan-lenda-e-contrastes\/","title":{"rendered":"O Altru\u00e1n, lenda e contrastes"},"content":{"rendered":"\n

Comezos de ano. D\u00eda de Reis. Un bo d\u00eda para lembrar que hai non moito unha persoa estranxeira co\u00f1ecida preguntoume polo Altru\u00e1n. Ti\u00f1a curiosidade despois de ter mercado unha reproduci\u00f3n dunha imaxe del en Viv\u00edn. A imaxe impactoulle e naceulle o formigueo de saber m\u00e1is da vida deste home de Ribadeo. D\u00edxenlle o que puiden daquela, e prometinlle m\u00e1is, se o daba atopado sen moito esforzo. Mirei por algures, preguntei \u00e1 mi\u00f1a vez, e aqu\u00ed deixo ‘algo m\u00e1is’, collido de aqu\u00ed e de acol\u00e1, sen pretender un estudo en profundidade.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
O Altru\u00e1n, por Benito Prieto Coussent. Cadro no sal\u00f3n de plenos do Concello de Ribadeo. Ver info por Celia Castro<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

O Altru\u00e1n \u00e9 hoxe en Ribadeo para moitos un s\u00edmbolo de dedicaci\u00f3n e amor \u00f3 mar como prolongaci\u00f3n da r\u00eda de Ribadeo. Unha r\u00eda concibida como a s\u00faa casa, lugar de traballo e refuxio. E un s\u00edmbolo que ten unha representaci\u00f3n f\u00edsica no cadro que se garda no sal\u00f3n de plenos de concello de Ribadeo.<\/p>\n\n\n\n

O seu nome real, Celestino Alonso, \u00e9 abondo m\u00e1is desco\u00f1ecido que o seu alcume. De igual xeito, moitas partes da s\u00faa vida quedan na n\u00e9boa dos datos. As\u00ed, s\u00e1bese que naceu a principios do s\u00e9culo XX en Ribadeo, pero non se precisa a data, accesible de fixo no rexistro. A s\u00faa familia, como moitas outras, depend\u00eda do mar para a subsistencia, o que fixo que dende novo aprendera as habilidades b\u00e1sicas da navegaci\u00f3n e da pesca. Como mari\u00f1eiro que era, co\u00f1ec\u00eda os segredos das embarcaci\u00f3ns e do entorno no que se mov\u00eda. A\u00ednda as\u00ed, ser\u00eda parello a moitos outros compa\u00f1eiros, pero \u00f3 rev\u00e9s do que sucedeu con eles, deixou pegada na mentalidade popular. Pode que polo seu esp\u00edrito, concibido como bonach\u00f3n, altru\u00edsta, disposto a axudar \u00f3s m\u00e1is, si, pero tam\u00e9n -e moito-, \u00e1 s\u00faa lembranza contribu\u00edu unha lenda, aquela que indica que, de novo “houbo unha pelexa brava e a xente non se atrev\u00eda a meterse. Celestino [o Altru\u00e1n] si o fixo, e debeunos separar cunha certa \u00e9pica. A part\u00edr de a\u00ed, a xente comezou a dicir ‘\u00a1Mira o altru\u00e1n!, \u00a1Mira o altru\u00e1n!’…”. Recollendo o que se pode atopar na ‘Contribuci\u00f3n da Universidade de Vigo a un dicionario galego’ (accesible en pdf na rede<\/a>), “altru\u00e1n, -a. V. altruaneiro. \/\/ altruaneiro, -a. adx. Apl\u00edcase \u00e1 persoa que est\u00e1 ociosa e non quere traballar<\/em>“, tanto como o que se atopa no Diccionario Hist\u00f3rico de la Lengua Espa\u00f1ola: \u00abFarol, hablador, persona de mala facha para todo.\u00bb<\/em>, queda abondo claro que, previo \u00f3 orixe da lenda, e a pesar do cari\u00f1o con que \u00e9 tratada nela a s\u00faa persoa, o Altru\u00e1n non deb\u00eda de ser moi ben considerado.<\/p>\n\n\n\n

O resto, ser\u00eda historia. Unha historia que leva mesmo a que Clube de Pirag\u00fcismo de Ribadeo leve como nome o seu alcume, ‘Altru\u00e1n’.<\/p>\n\n\n\n

Hai m\u00e1is datos soltos da s\u00faa vida. Alg\u00fan deles con base certa, outros, m\u00e1is a dubidar. As\u00ed, sabemos que o seu barco foi nomeado ‘Don Celestino’. A lenda que nos chegou indica tam\u00e9n que morreu dunha enchenta de maz\u00e1s no que hoxe \u00e9 o bar Marinero.<\/p>\n\n\n\n

En conxunto pinta un home do que non estar\u00eda mal saber algo m\u00e1is, pero do que parece que a s\u00faa ‘importancia’, encumada polas imaxes como a de Benito Prieto Coussent no sal\u00f3n de plenos do concello de Ribadeo, non anima \u00f3s historiadores a mergullarse e procurar a s\u00faa partida de nacemento e de a\u00ed, constru\u00edr unha historia con m\u00e1is detalle que os indicios e lendas van deixando na mente popular. A\u00ednda que si, se queres algo m\u00e1is podes atopar en lugares como https:\/\/atalaiaribadeo-atalaia.blogspot.com\/2010\/10\/el-altruan.html, https:\/\/archive.org\/stream\/Leoplan2214Agosto1943\/Leoplan – Agosto%201943_djvu.txt<\/a> ou https:\/\/alejandrosela.es\/category\/faro-de-tapia<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"

“Un lobo marino” 1927.
O Altru\u00e1n en Ribadeo. Sentado no agora chamado “Banco das mentiras” .
Portada da Revista C\u00e9ltiga n\u00b0 68.
Fot\u00f3grafo: Pascual Fern\u00e1ndez Moreno (https:\/\/www.facebook.com\/groups\/864290496922149\/posts\/9400322229985557\/<\/a>)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Comezos de ano. D\u00eda de Reis. Un bo d\u00eda para lembrar que hai non moito unha persoa estranxeira co\u00f1ecida preguntoume polo Altru\u00e1n. Ti\u00f1a curiosidade despois de ter mercado unha reproduci\u00f3n dunha imaxe del en Viv\u00edn. A imaxe impactoulle e naceulle o formigueo de saber m\u00e1is da vida deste home de Ribadeo. D\u00edxenlle o que puiden […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24918","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24918"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26616,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24918\/revisions\/26616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}