{"id":13781,"date":"2024-12-05T21:42:00","date_gmt":"2024-12-05T20:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2024\/12\/05\/un-novo-chio-2\/"},"modified":"2024-12-05T21:42:00","modified_gmt":"2024-12-05T20:42:00","slug":"un-novo-chio-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2024\/12\/05\/un-novo-chio-2\/","title":{"rendered":"Un novo Ch\u00edo!"},"content":{"rendered":"<\/p>\n
<\/a><\/div>\n
    <\/span>A revista Ch\u00edo<\/a> do mes de decembro est\u00e1 xa \u00e1 t\u00faa disposici\u00f3n. A m\u00e1is da portada (enriba) e a mi\u00f1a colaboraci\u00f3n (embaixo), deixo a ligaz\u00f3n \u00e1 revista<\/a> por se queres baixala ou vela en li\u00f1a. Que a desfrutes! Pode ser a \u00faltima nun tempo…<\/div>\n
\n<\/p>\n
<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

\n
Un ch\u00edo encantado<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

\nHai tempo, nunha conversa intranscendente, dixen algo como que
\ncalquera das nosas aldeas ti\u00f1a lugares encantadores por descubrir.
\nAlg\u00fans, aut\u00e9nticas xoias; outros, lugares agradables a desfrutar.
\nEn calquera caso, a desfrutar para o seu aproveitamento humano, polos
\npoboadores pr\u00f3ximos, a\u00ednda que tam\u00e9n se puidera aproveitar para o
\ndesenvolvemento da zona. Despois de dicilo, quedei pensando se
\nco\u00f1ecer\u00eda -eu- no entorno da vila, ou no termo do concello, lugares
\nabondo para facer unha tal gu\u00eda. E non, seguro que non co\u00f1ezo todo
\no que hai, pero si abondo como para facer non unha gu\u00eda tur\u00edstica,
\nque non \u00e9 a mi\u00f1a idea, sen\u00f3n un mapa de desfrute posible, un po\u00f1er
\nno punto de mira alg\u00fans lugares agradables.<\/p>\n

\nPouco despois da conversa, quedou o rural de Ribadeo sementado de
\nsinais e direcci\u00f3ns indicando \u2018Cami\u00f1o do Encanto\u2019. Tantas, que
\n\u00e1s veces nun cruce atopas para a esquerda e para dereita a sinal
\nrepetida, a m\u00e1is d que indica o sentido do que v\u00e9s. Polo que parece
\na cousa foi froito dunha subvenci\u00f3n na que houbo alg\u00fan tipo de
\ndesaxuste entre a petici\u00f3n e a realizaci\u00f3n. De calquera xeito,
\ndeume azos para tentar po\u00f1er nunha lista curiosidades, lugares ou
\nedificios a ver, de xeito de que quedaran salientados. E xa digo, non
\ncomo unha gu\u00eda tur\u00edstica tradicional, sen\u00f3n m\u00e1is ben como mapa de
\nsentimentos posibles, xerador de lembranzas agradables. A\u00ednda que
\nsexa incompleto, que non me cabe d\u00fabida de que o ser\u00e1, por espazo,
\npor desco\u00f1ecemento e por folganza.<\/p>\n

\nEn Ribadeo, o mesmo que noutras poboaci\u00f3ns, o \u2018turismo\u2019
\nconc\u00e9ntrase na vila principal, coa Torre dos Moreno como emblema, as
\nterrazas vivas que invaden o terreo dos cidad\u00e1ns, os miradoiros
\nsobre a r\u00eda amosando unha beleza compartida, que non deixasalientar
\na vila dos comerciantes na que se debulla unha historia xa pasada, as
\ncasas dos indianos que unen un presente migratorio diferente, a ruta
\ndas pedras da memoria que nos ensinan nomes e lugares que non debemos
\nesquecer, a sorpresiva Fonte Cavada… ou os seus arredores pr\u00f3ximos,
\nmiradoiro de Santa Cruz xa na parroquia de Ove ou illa Pancha, na de
\nVilasel\u00e1n. E claro, no caso concreto de Ribadeo, as moi famosas
\nCatedrais, na Devesa, que para este caso, non contan como
\ndesco\u00f1ecidas, e cuxo nome eclipsa (a\u00ednda que non a s\u00faa realidade)
\n\u00e1 zona de Os castros, Illas ou Esteiro, na mesma parroquia.<\/p>\n

\nE f\u00f3ra diso? Por onde comezamos?<\/p>\n

\nUf! Sinxelamente, por algures. Por exemplo, polas varias rutas que se
\npoden aproveitar para recorrer dando un paseo ou facendo unha marcha.
\nA que vai pola costa, ligando as Aceas \u00f3 porto e paseo mar\u00edtimo e
\nlogo, costa da r\u00eda ata illa Pancha e seguindo pola beira do mar
\n-Catedrais inclu\u00eddas- cami\u00f1o de Barreiros, o \u2018concello seguinte\u2019
\nnese \u2018Cami\u00f1o do Cant\u00e1brico\u2019. Ou a \u2018Ruta da r\u00eda\u2019 que sa\u00edndo
\ne retornando a Ove nos permite diferentes visi\u00f3ns do entorno natural
\nda r\u00eda de Ribadeo. Ou a ruta do monte, sa\u00edndo tam\u00e9n de Ove cara a
\nRemourelle (A Devesa), desviaci\u00f3n \u00f3 Mondigo inclu\u00eddo, e que
\npermite asomarnos, xusto pasando a Barreiros, \u00e1s mellores vistas das
\nque co\u00f1ezo sobre o Cant\u00e1brico. Ou prefires rutas m\u00e1is
\ninexploradas? Proba seguir a antiga ruta do ferrocarril mineiro dende
\nque sae \u00e1 r\u00eda nos Guildeiros (Ove) ata pasado Porto (Vilausende).
\nIso si, vai preparado: non est\u00e1 sinalizada nin coidada.<\/p>\n

\nEs m\u00e1is de ver, a secas? \u00d3 antedito, o Val de Noceda na Devesa
\nenche o esp\u00edrito \u00f3 tempo que pode ser posto de exemplo de cunca
\nfluvial e vista ampla cos seus campos. Ou, dende diversos puntos,
\nMondigo inclu\u00eddo (Covelas), o val do R\u00edo Grande e a s\u00faa variedade
\ndende a veci\u00f1a F\u00f3rnea en Trabada ata a s\u00faa desembocadura entre Ove
\ne Vilausende.<\/p>\n

\nPode que sexas m\u00e1is de lugares recollidos. S\u00f3 baixarte do coche
\nperm\u00edteche estar nun pouco antes da desembocadura do r\u00edo Grande,
\ncontemplando os meandros \u00f3s que se une o r\u00edo Pequeno. Claro que
\ntam\u00e9n podes recollerte nas casetas dos varios miradoiros sobre a r\u00eda
\n-en Vilasel\u00e1n, Ove, Vilausende… alg\u00fan, a estas alturas, novo do
\npaquete- e illarte. Ou recorrer un par de centos de metros dende a
\nestrada para que sexa a propia natureza a que che ille no Pozo Mouro,
\nvendo correr as augas do rego de Lexoso antes de ser R\u00edo Grande, e o
\nseu accidentado descenso na propia fervenza.<\/p>\n

\nSantuarios? P\u00e1sate por Vilasel\u00e1n a contemplar os seus exvotos de
\npaso que entras no ambiente dunha igrexa que con moita probabilidade
\nte resultar\u00e1 diferente, sinxelamente. \u00d3 f\u00edo do anterior, pode que
\nsexa m\u00e1is do teu gusto o contemplar ou mergullarte en arquitectura.
\nSan Juan de Ove, tan diferente e \u00f3 tempo parella \u00e1 anterior. A
\nigrexa Santalla da Devesa, fermosa. O sinxelo adro do templo de San
\nVicente de Covelas, a igrexa da Nosa Se\u00f1ora das Virtudes na Ponte de
\nArante e os seus murais de hai m\u00e1is de medio milenio… Por certo,
\nque non s\u00f3 de igrexas se comp\u00f3n a arquitectura do rural. Preto do
\nadro est\u00e1 o Pazo de Cedofeita, con lugares abondo no seu interior
\npara sentirse en diferentes ambientes e \u00e9pocas, desfrutando en todo
\ncaso.<\/p>\n

\nPara min, a arquitectura funeraria ten marcado lugares aparte. O
\ncemiterio da vila est\u00e1 xa en terras de Ove, dende antes que o vello
\nfora substitu\u00eddo no seu lugar polo Parador de Turismo, e ten
\nparticularidades como as vidreiras da s\u00faa capela ou o espazo para
\nautopsias, que cando menos son curiosidades. E o cemiterio da Devesa?
\nPreto da igrexa, coido que pode cualificarse de \u2018cemiterio
\nindiano\u2019…<\/p>\n

\nEs de castros? Ach\u00e9gate \u00e1s Grobas (Vilasel\u00e1n) e ver\u00e1s foxos e
\ncatas na natureza do entorno actual dun antigo castro de costa. Por
\nsuposto, hai uns cantos m\u00e1is. S\u00f3 os estudados a modo de exemplo no
\nlibro sobre os castros de Jos\u00e9 M\u00aa Rodr\u00edguez son sete!<\/p>\n

\nE quedan … Rinlo (a\u00ednda non co\u00f1eces as s\u00faas cet\u00e1reas?),
\nVilaframil e Pi\u00f1eira (a costa agreste de Ribadeo) ou Couxela (onde a
\nr\u00eda de Ribadeo a\u00ednda \u00e9 meandro), das que non dixen nada antes, a
\nm\u00e1is doutras cousas que desfrutar nas parroquias xa citadas. E \u00e9
\nque, cen quil\u00f3metros cadrados de concello nunha terra querida d\u00e1
\npara moito!<\/p>\n<\/div>\n

Escrito por Agremon en Ribadeando, https:\/\/ribadeando.com, o blog de Ribadeo<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A revista Ch\u00edo do mes de decembro est\u00e1 xa \u00e1 t\u00faa disposici\u00f3n. A m\u00e1is da portada (enriba) e a mi\u00f1a colaboraci\u00f3n (embaixo), deixo a ligaz\u00f3n \u00e1 revista por se queres baixala ou vela en li\u00f1a. Que a desfrutes! Pode ser a \u00faltima nun tempo… Un ch\u00edo encantado Hai tempo, nunha conversa intranscendente, dixen algo […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[160],"tags":[],"class_list":["post-13781","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13781\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}