{"id":10821,"date":"2006-02-26T16:42:00","date_gmt":"2006-02-26T15:42:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2024-11-12T16:16:15","modified_gmt":"2024-11-12T15:16:15","slug":"2-de-hoxe-pregn-antroido","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/2006\/02\/26\/2-de-hoxe-pregn-antroido\/","title":{"rendered":"2\u00aa de hoxe: preg\u00f3n antroido"},"content":{"rendered":"

Esqueceuseme por completo. a\u00ed vai o preg\u00f3n do antroido lido por Rodil venres (tedes este e os outros anteriores en ‘wikifontes’<\/a>:<\/p>\n

Pregoeiro: Alfonso Rodil Veiga. Ribadeo, 24 de febreiro de 2006<\/p>\n

Boas noites, se\u00f1oras, se\u00f1ores, antroideiras, antroideiros, en fin, amigos todos do carnaval.<\/p>\n

Quen lles est\u00e1 a falar, membro de comisi\u00f3ns organizadoras destas festas durante cerca de d\u00faas d\u00e9cadas, estaba non fai moitas datas discurrindo alg\u00fan disfraz para istes d\u00edas, cando miren por donde gracias as dotes persuasivas do noso alcalde Balbino e o gran amor que sinto por estos festexos, v\u00e9xome obrigado a lucir o primeiro disfraz do antroido do 2006, subindo a este estrado e interpretando o personaxe de pregoeiro.<\/p>\n

Para min, estas festas deber\u00edan ser declaradas como as festas da libertade, xa que son as que nos permiten romper con todos os moldes establecidos, con todalas reglas, eliminado prexuizos, tab\u00faes, normas e t\u00f3picos. En clave de humor eu suxerer\u00eda que estas festas fosen declaradas de inter\u00e9s nacional dedicando o martes de carnaval como “O d\u00eda da clase pol\u00edtica”, clase esta, tan aficionada ao disfraz e ao transformismo por aquelo dos constantes cambios de discurso, de chaqueta e incluso de traxe completo, inclu\u00edndo claro est\u00e1 a roupa interior.<\/p>\n

Os orixenes das festas do carnaval remontanse pr\u00e1cticamente \u00e1s orixes da humanidade. T\u00f3dolos historiadores e estudiosos neste tema coinciden en sinalar que estas festas xurdiron pola necesidade que ti\u00f1an os nosos antepasados en pedirlle ou agradecerlle ao Dios Sol e aos deuses da naturaleza que fixeran posible o renacer dos cultivos, cousa que vi\u00f1a sucedendo anualmente coincidindo coa chegada da primavera.<\/p>\n

Con motivo deste ciclo anual, os druidas das tribus disfraz\u00e1banse utilizando caretas e peles das bestas, e danzaban pedindo ou agradecendo a xerminaci\u00f3n das plantas e dos cultivos.<\/p>\n

Se trasladamos estas danzas a Galicia podemos ver a similitude que te\u00f1en cos disfraces t\u00edpicos destas datas en moitos lugares do sur de Galicia, e mais concretamente de Ourense, como son os de Viana do Bolo, Xinzo de Limia, Ver\u00edn ou Laza.<\/p>\n

Durante o Imperio Romano e a romanizaci\u00f3n de pr\u00e1cticamente media Europa, estas festas f\u00f3ronse adaptando as festas romanas. Os romanos adicaban festas ao Deus Baco e a Saturno, e estaban empapadas polo Esp\u00edrito Sarc\u00e1stico e o desorden civil.<\/p>\n

Alg\u00fans historiadores din que a palabra carnaval deriva da latina Carrus-Navalis, xa que varias cidades do Imperio, entre elas a catalana de Reus, executaban con mascaradas e cun barco que iba subido nun carro, danzas subidas de tono e canci\u00f3ns sat\u00edricas e sarc\u00e1sticas. A\u00ednda hoxe en varias cidades sale ese carro naval arrastrado por cabalar\u00edas e tripulado por homes vestidos de mari\u00f1eiros que lanzan flores e doces aos espectadores. Pero o apoxeo do carnaval xurde co auxe do renacemento no seculo XVI, cando varias cidades italianas como Florencia,Venecia e Roma empezan a celebrar as festas do carnaval.<\/p>\n

Segundo os estudosos, a palabra carnaval deriva da italiana Carnevale, que no lat\u00edn quere decir carne-vale ou carne-valida, que se pode comer.<\/p>\n

Estas festas te\u00f1en lugar nos d\u00edas anteriores \u00e1 celebraci\u00f3n, por parte igrexa cat\u00f3lica, da coresma, festividade que dura 40 d\u00edas dende o m\u00e9rcores de cinza ata o domingo de Pascua e durante os que est\u00e1 prohibido comer calquera tipo de carne. As\u00ed xurden estas festas de exceso no comer e beber, e ao poder usar mascara ou disfraz, do exceso na desobediencia civil, a s\u00e1tira e o sarcasmo. Ribadeo, dende tempos inmemoriables \u00e9 unha vila culta e liberal, e esta calidade dos ribadenses soubo moi ben interpretala ese gran alcalde que foi e mellor persona que \u00e9 Pancho Maseda, quen nos anos escuros e cando por orden gubernativa estaban prohibidas as m\u00e1scaras en “Las fiestas de la primavera”, Pancho, conocedor da idiosincrasia ribadense, e sabedor de que Ribadeo non lle iba a fallar, permitiu baixo a s\u00faa responsabilidade que as mascaritas ribadenses pudiesen levar a cara cuberta con disfraz.<\/p>\n

No outro bando estaba o hermano Isidro, profesor meu durante dous anos no colexio menesiano. O hermano Tolera, como era conocido, persiguiu a capa y espada, todo o que cheirara a m\u00e1scara ou a carnaval.<\/p>\n

Se os nosos pais formaron parte da denominada xeneraci\u00f3n da fame, e agora os nosos fillos forman a xeneraci\u00f3n do derroche e abundancia, os nenos que nos criamos nos anos 60, formamos a xeneracion da necesidade.<\/p>\n

Esa necesidade axilizou o noso inxenio ata o estremo que confeccion\u00e1bamos os nosos propios xogos e xoguetes, e como non as nosas propias m\u00e1scaras e antifaces.<\/p>\n

Mi\u00f1a nai, Encarna do Telar, pode testificar como na trastienda da mercer\u00eda que rexentaba na r\u00faa Reinante, os nenos da praza e da regueirati\u00f1amos unha especie de taller clandestino de caretas que fabric\u00e1bamos aproveitando os cart\u00f3s que separaban as medias de espuma, de cristal ou de puntingl\u00e9s.<\/p>\n

Eses cart\u00f3s unha vez debidamente recortados, pintados e utilizando goma de cinturilla, convert\u00edanse nas nosas caretas que se complementaban con todo tipo de toquillas, refaixos, camisas, pantal\u00f3ns, e chaquetas, remendadas claro est\u00e1, que atop\u00e1bamos nos fallados e desv\u00e1ns ata convertirnos naquelas mascaritas que recorr\u00edamos as prazas e r\u00faas dende Porcill\u00e1n ata San l\u00e1zaro e dende o Xard\u00edn ata o Alza disfrutando das antroidadas e facendo algunha que outra trasnada.<\/p>\n

E despois, a disfrutar na pista RosaLar, nos bailes infantiles e xuveniles. \u00a1QUE TEMPOS! , que pena que esas mascaritas que o domingo de antroido abarrotaban as catro calles hoxe desapareceran.<\/p>\n

Eran as \u00e9pocas nas que as de Pio, as de Fari\u00f1as, Pili Real, Anto\u00f1ita de Beremundo, Gloria de Lorenzo, e outras muitas luc\u00edan orixinais disfraces feitos por elas mesmas, daba gusto velas pavoneando polas r\u00faas m\u00e1is c\u00e9ntricas da vila.<\/p>\n

Era tamen a \u00e9poca dos Ginzo, Gilberto, Teixeira, Bolita, Pep\u00edn Merdi\u00f1a, Toto, e outros muitos que de forma humilde pero cordial e educada foron o preludio das actuais festas.<\/p>\n

As\u00ed pasamos a 1982; era un venres de carnaval. Invitados por Beli da Aduana est\u00e1bamos na guarder\u00eda Pepin de P\u00e9rez, Roberto do Pipo e m\u00e1is eu. Vendo aquelas criaturas tan ben disfrazadas, comentamos que porqu\u00e9 non organiz\u00e1bamos uns carnavales para o ano seguinte, e decir 1983.<\/p>\n

Dito e feito, dous d\u00edas despois, e dicir, o domingo, pux\u00e9monos \u00e1 sa\u00edda da misa de 12 entre a igrexa parroquial e foto P\u00e9rez e logramos convencer a 23 conveci\u00f1os que nos constitu\u00edmos en Comisi\u00f3n.<\/p>\n

Adem\u00e1is de nosoutros tres, al\u00ed estaban entre outros; o patriarca do Antroido, V\u00edctor da Morteira, Gilberto, Choli, Chus Rubio, Cristina, Beatriz Cora, Manoli e Asunci\u00f3n Torviso, Pablo Coci\u00f1a, Magola Meira, Elisa Fari\u00f1as e Pepe Xuya. Xurdiron as charangas A Choca e Os Pintas, a recaudaci\u00f3n ascendeu a preto de 740000 ptas, fix\u00e9ronse 3 d\u00edas de festas e sobraron cerca de 25000 para o ano seguinte.<\/p>\n

A cousa resultou e as\u00ed, pouco a pouco, foise a m\u00e1is hasta alcanzar o climax antroideiro ca queima en 1988 dun antroido de 13,32 metros de altura que tivo como alma mater a Cienfuegos e a Choli. O boneco, que quedou inscrito no libro Guinness dos Records como o mas grande do mundo, foi queimado na Praza Espa\u00f1a en medio dunha gran avalancha de xente comparable soamente \u00e1 que se congrega nas verbenas do 7 de setembro.<\/p>\n

As festas foron a m\u00e1is, as comisi\u00f3ns forense renovando pero nos \u00faltimos dez anos eramos pr\u00e1cticamente os mesmos compo\u00f1entes, que nos lev\u00e1bamos como unha gran familia. Baixo a batuta de Luis Mourelle, form\u00e1bamos unha verdadeira pina xunto con Rogelio “O Chiquito”, Fernanda Bell\u00f3n, Nuchi e o seu marido Luis, Celsa e o seu home Juan “O Valenciano”, Casiano Pozas e Mari de Motor\u00edn , que en paz descansen. A lista de colaboradores e interminable, pero hai que destacar lamentando que algu\u00e9n sempre quede no tinteiro, a Perpetua da Gallega, Mirta Posada, Ana Gil, Ramona da Corbella; Mari Carmen da Garabata; Minerva e Araceli de Vacas, Rosita Montero, Juanita de Paraje, Tita de P\u00edo, Marisol do Mediante e dentro do sexo varonil a Juanjo e Luis\u00edn Mourelle, Quique Lenza, Salvador Iglesias, Pastrana, Fari\u00f1as, Vidal, Cima, Pancho dos Galos, Rub\u00e9n Romero e m\u00e1is o meu filio Pablo, o que nos di \u00e1s claras que o antroido Ribadense nunca vai desaparecer, xa que o porvir est\u00e1 m\u00e1is que asegurado. Claro est\u00e1 que haber\u00e1 que intentar involucrar sobre todo \u00e1 xuventude, pois sempre traer\u00e1n ideas novas e distintas formas de entender e organizar estas arraigadas festas.<\/p>\n

Tampouco se pode concebir o carnaval de Ribadeo sen as charangas. Chegou a haber 7 a un tempo no concello: A Choca, Foliada, Aturuxo, Os Segadores, Os Rapaces de Rinlo, As Grobas de Vilasel\u00e1n e Xente Nova, sen contar aquelas da d\u00e9cada dos 80 como Os Pinti\u00f1as, Pena Furada, e Os H\u00famedos. Tam\u00e9n hai que mencionar a eses grandes artistas do carnaval Ribadense como son Julio de Conde, Saribel de Torga ou Ernesto Cruzado.<\/p>\n

Tam\u00e9n quero rendir tributo a tres ribadenses de distinta \u00e9poca, pero que coincid\u00eda na gracia e o canto personal nestas festas do carnaval.<\/p>\n

O primeiro \u00e9 Recarei” O mexicano” que seg\u00fan ten contado Don Dioniso Gamallo, un s\u00e1bado de carnaval medio agonizante, asomouse ao balc\u00f3n de sua casa preguntandolle \u00e1 xente que se atopaba na r\u00faa -‘\u00a1Mascaritas! Me conoc\u00e9is, soy recarei disfrazado de difunto’. Logo retirouse a s\u00faa habitaci\u00f3n e despois de cumplir co seu \u00faltimo rito antroideiro desplomouse inerte na s\u00faa cama. O segundo \u00e9 Anto\u00f1ito “O Serranillo”, ou a iron\u00eda personifcada. Asiduo disfraz dos antroidos ribadenses, recibiu sepultura un martes de carnaval fai agora 11 anos.<\/p>\n

E por ultimo Jos\u00e9 Mari, que fai exactamente 15 d\u00edas abandonou este mundo terrenal non sin antes vivir estas festas de forma intensa e \u00f3 seu xeito. A Jos\u00e9 Mari bast\u00e1banlle unhas gafas, nariz postizo e antifaz, para convertir este personaxe serie nun antroido que disfrutaba nestas datas de forma \u00fanica.<\/p>\n

E xa remato, espero que adem\u00e1is de disfrutar destas festas, que esta novel pero apaixoada comisi\u00f3n nos preparou, non se esquezan vostedes de rendirlle o culto ao porco, verdadeiro rei destas datas, dando boa conta culinaria do cocido carnavalesco, pois, como sentenciaba O Serranillo de forma perifr\u00e1stica e sentenciosa ” Desde la cabeza hasta el rabo todo ha de comerse en el paquidermo marrano”.<\/p>\n

Feliz Antroido. Moitas gracias pola vosa presencia e a paciencia de aguantarme e que o vocal maior desta comisi\u00f3n que \u00e9 a metereolixia nos deixe a todos disfrutar un ano m\u00e1is de estas grandes festas do carnaval.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Esqueceuseme por completo. a\u00ed vai o preg\u00f3n do antroido lido por Rodil venres (tedes este e os outros anteriores en ‘wikifontes’: Pregoeiro: Alfonso Rodil Veiga. Ribadeo, 24 de febreiro de 2006 Boas noites, se\u00f1oras, se\u00f1ores, antroideiras, antroideiros, en fin, amigos todos do carnaval. Quen lles est\u00e1 a falar, membro de comisi\u00f3ns organizadoras destas festas durante […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federate","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[129],"class_list":["post-10821","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria","tag-entroido"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10821\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.amarinha.gal\/ribadeando\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}